Nederlandse CO2-uitstoot stijgt doordat buurlanden energiecentrales sluiten

In dit artikel:

In 2025 is de Nederlandse uitstoot van broeikasgassen licht gestegen: ruim 0,9 procent meer dan in 2024, meldt het CBS woensdag. De belangrijkste oorzaak was extra elektriciteitsproductie, grotendeels bestemd voor export naar buurlanden. De netto-export van stroom nam toe met ongeveer 10 miljard kWh — grofweg het Nederlandse verbruik van één maand — waardoor kolen- en gascentrales vaker moesten bijspringen. Dat leidde tot zo’n vijf miljoen ton extra CO2-uitstoot, ondanks dat ook de productie van hernieuwbare energie toenam.

De verschuiving hangt samen met ontwikkelingen buiten Nederland: in België werden kerncentrales gesloten en in Duitsland gingen meerdere kolencentrales uit de markt, waardoor Nederland van een ongeveer evenwichtige handel in stroom (zoals in 2021) is geëvolueerd naar een duidelijk netto-exporteur. Energie-expert Martien Visser wees eerder al op deze verandering in productiepatronen in de regio.

Niet alle sectoren lieten een stijging zien. De industrie verbruikte vorig jaar 4,5 procent minder broeikasgassen, deels door stilgelegde chemie-installaties; vergroening binnen de sector verloopt traag. Het wegverkeer liet een verbetering zien dankzij meer elektrisch rijden (ongeveer 4 procent minder uitstoot), terwijl internationale lucht- en zeevaart juist weer fors toenamen. De landbouwuitstoot bleef nagenoeg gelijk; voor de veehouderij bestaat geen gericht kabinetsbeleid, al komt er voor de glastuinbouw een CO2-heffing.

Belangrijk voor het beleid is dat de CO2-intensiteit van de economie de laatste jaren niet verder is afgenomen. Het Planbureau voor de Leefomgeving acht het dan ook zeer onwaarschijnlijk dat Nederland het klimaatakkoord voor 2030 nog haalt, omdat veel nieuwe maatregelen pas na 2030 substantieel effect krijgen.