Schrijvers woedend na 'diefstal' door Meta: ruim 600 meldingen bij auteursbond
In dit artikel:
Nederlandse auteurs zijn boos op Meta, het moederbedrijf van Facebook, Instagram en WhatsApp, omdat het zonder toestemming hun teksten heeft gebruikt om de eigen chatbot te ontwikkelen. Uit Amerikaanse rechtbankdocumenten blijkt dat Meta een illegale online database, LibGen, heeft benut, die miljoenen boeken en onderzoeksartikelen bevat, waaronder duizenden werken van Nederlandse schrijvers. Onder hen bevinden zich ook populaire auteurs zoals Arthur Japin. De Auteursbond ontvouwde zich fel over deze praktijken en ontving al meer dan 600 meldingen van getroffen schrijvers; voorzitter Anja Sicking bestempelt het handelen van techbedrijven als "maffiapraktijken".
De gebruikte database, die illegaal verspreide teksten bevat, is ook door andere techreuzen zoals Anthropic en OpenAI toegepast. Meta’s taalmodel, dat recentelijk beschikbaar is op Facebook en WhatsApp in Nederland, is getraind op basis van deze grote hoeveelheden tekst zonder toestemming van de auteurs. Hoewel Amerikaanse rechters het gebruik van zulke teksten als ‘fair use’ beschouwen en daarmee klachten tegen Meta en Anthropic hebben afgewezen, geldt dit begrip niet in Europese wetgeving. AI-jurist Charlotte Meindersma stelt expliciet dat Meta’s commerciële gebruik zonder toestemming hier verboden is.
Meta verdedigt zich door te stellen dat hun taalmodellen innovatie, productiviteit en creativiteit bevorderen, maar Nederlandse auteurs wijzen dit argument van de hand als een rechtvaardiging voor het onrechtmatig gebruik van hun werk. De Auteursbond overweegt juridische stappen, ondanks de complexiteit van het strijden tegen grote Amerikaanse techbedrijven.
Tegelijkertijd werkt de Europese Unie aan wetgeving, de AI Act, die o.a. bedrijven verplicht transparant te zijn over gebruikte data en toestemming te verkrijgen voor training van AI-modellen. Deze wet gaat binnenkort in, maar Meta weigert de bijbehorende gedragscode te ondertekenen, wat kan leiden tot strengere controles en handhaving vanuit Brussel. Hiermee komt het conflict tussen auteursrechten en AI-ontwikkeling binnen Europa verder onder de aandacht en kan het wellicht precedentwerking bieden voor toekomstige auteursrechtkwesties rond kunstmatige intelligentie.