'Wetenschappers gebruikten verkeerde berekeningen', zeespiegel hoger dan gedacht
In dit artikel:
Wageningse en Deltares-onderzoekers stellen in een vandaag in Nature gepubliceerde studie dat de zeespiegel langs veel kusten wereldwijd veel hoger ligt dan tot nu toe werd aangenomen: gemiddeld zo’n dertig centimeter hoger, op sommige plaatsen in Zuidoost‑Azië zelfs tot anderhalve meter. De afwijking komt volgens de auteurs voort uit foutieve rekenmethodes en onjuiste aannames bij het bepalen van de zeespiegel nabij de kust. Daardoor zijn de gevolgen van zeespiegelstijging in vrijwel alle eerdere wetenschappelijke schattingen te weinig ingeschat.
Initiatiefnemer Philip Minderhoud (WUR), specialist in bodemdaling en zeespiegel, ontdekte het probleem tijdens veldwerk in de Mekongdelta en later in andere delta’s: het waterniveau op locatie bleek systematisch hoger dan op kaarten en in studies was aangegeven. Samen met medeonderzoeker Katharina Seeger nam hij bijna 400 recente studies opnieuw door. Meer dan 90 procent bleek van de verkeerde aannames uit te gaan; slechts één van de 385 studies rekende de kustzeespiegel volledig correct. Minderhoud noemt het een “blinde vlek”.
De praktische gevolgen zijn groot: doordat het uitgangsniveau al hoger ligt, treden de effecten van toekomstige stijgingen eerder op en komen tientallen miljoenen extra mensen in overstromingsgevaar. Volgens hoogleraar Roderik van de Wal leidt de correctie tot een toename van het aandeel mensen dat door zeespiegelstijging wordt blootgesteld van circa 11 procent naar ongeveer 12–13 procent — in absolute aantallen mogelijk rond honderd miljoen meer — en vaak op andere locaties dan eerder gedacht. Voor sommige regio’s betekent dit dat er minder tijd is om kusten te versterken en dat adaptatieplannen en financiering sneller en omvangrijker nodig zijn.
De fout heeft ook gevolgen voor beleid: veel van de beoordeelde studies zijn gebruikt in IPCC-rapporten die landen als basis gebruiken voor klimaatbeleid; het is onduidelijk in hoeverre de verkeerde aannames daar al zijn binnengeslopen. Voor Nederland wijzigt de uitkomst niets, omdat hier op lokale metingen wordt voortgebouwd. Hoogleraar Marjolijn Haasnoot benadrukt dat de nieuwe inzichten wetenschappelijke analyses kunnen verbeteren, zonder dat het algemene beeld van zeespiegelstijging fundamenteel verandert.
Kortom: door een structurele rekenfout zijn kustniveaus wereldwijd systematisch te laag ingeschat, wat dringender en groter adaptatiebeleid vereist — vooral voor kwetsbare, vaak arme kustgemeenschappen.