Nederlands bedrijf doet in Noordpoolgebied proef om zee-ijs dikker te maken
In dit artikel:
Een Nederlands bedrijf, Arctic Reflections, test deze winter in Noordoost-Canada een methode om zee-ijs sneller te laten aangroeien: met pompen wordt zeewater op het bestaande ijs gespoten zodat dat aan de bovenzijde bevriest. Doel is het ijs te verdikken zodat het minder snel smelt in de zomer en zo de snelle opwarming van het poolgebied deels te vertragen. De proef loopt in samenwerking met Inuit-gemeenschappen die toestemming en lokale kennis leverden.
Normaal groeit zee-ijs vooral onderaan; door bovenop water aan te brengen ontstaat extra aanwas en bevriest ook de sneeuwlaag die normaal als isolatie werkt. Eerdere kleinschalige proeven op Spitsbergen en bij Newfoundland lieten zien dat het principe technisch werkt, maar het is nog onzeker of het resultaat de ijsduur in de zomer wezenlijk verlengt. Onderzoekers monitoren nu nauwgezet zowel verwachte als onvoorziene effecten.
Arctic Reflections, geleid door Fonger Ypma, kreeg samen met een partner en universiteiten ruim 11 miljoen euro uit een Britse overheidspot voor onderzoek naar grootschalige klimaatinterventies (geo‑engineering). Ypma zegt dat ingrijpen nodig is omdat de Arctische zomer mogelijk al vóór 2050 vrijwel ijsvrij wordt; hij ziet de techniek niet als vervanging van emissiereducties maar als tijdskoop om die transitie mogelijk te maken. Voor echt effect zou naar schatting jaarlijks ongeveer 80.000 km2 ijs extra moeten worden verdikt — grofweg twee keer het oppervlak van Nederland — waarvoor opschaling naar honderden mobiele pompplatforms nodig zou zijn.
De aanpak stuit op felle scepsis in de wetenschappelijke wereld. Critici, onder wie Marie Cavitte (Vrije Universiteit Brussel) en Julienne Stroeve (University College London), waarschuwen dat het kan afleiden van noodzakelijke CO2‑reducties, valse hoop wekken en praktisch en economisch onhaalbaar zijn: duur, energie-intensief en logistiek complex. Ook kunnen onbedoelde ecologische gevolgen optreden, reden waarom de huidige proef uitvoerig wordt gevolgd.
De proef illustreert de groeiende interesse in directe technische hulpmiddelen tegen klimaatverandering, maar onderstreept tegelijk de spanningen tussen experimentele oplossingen en de brede consensus dat blijvende uitstootvermindering de hoofdweg blijft.