Veel Nederlanders vinden klimaatmaatregelen oneerlijk: 'Kan draagvlak ondermijnen'
In dit artikel:
Een grote meerderheid van Nederlanders vindt nog steeds dat de overheid actief moet zijn op klimaatgebied. Uit de jaarlijkse publicatie van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) blijkt dat de meeste mensen zich zorgen maken over klimaatverandering en natuurverlies en dat een meerderheid het goedkeurt dat burgers hun levensstijl aanpassen om het probleem te beperken.
Tegelijk neemt de bereidheid om zelf te verduurzamen iets af. Volgens SCP-medewerker Yvonne de Kluizenaar komt dat doordat veel mensen denken dat ze al genoeg doen en vooral grote vervuilers onvoldoende bijdragen. Er is brede steun voor zwaardere belastingen voor bedrijven met hoge uitstoot en onvrede over het gevoel dat rijkere mensen onevenredig profiteren van subsidies. Het SCP waarschuwt dat dit onrechtvaardigheidsgevoel het draagvlak voor beleid kan ondermijnen.
Over de koers van de overheid bestaan flinke meningsverschillen: bijna 60% vindt dat Nederland te weinig doet, ruim 40% vindt juist dat er te veel wordt gedaan. Ook over financiering lopen de meningen uiteen: ruim 4 op de 10 wil meer uitgaven voor klimaatbeleid, iets meer dan 2 op de 10 wil minder en ongeveer 3 op de 10 wil dat het gelijk blijft. Er is veel steun voor maatregelen als beter openbaar vervoer, verduurzaming van de industrie, groene waterstof, wind op zee en batterijen; weinig steun is er voor een vlees- of zuiveltaks.
Het SCP waarschuwt ervoor basisbehoeften zoals voeding en energie niet duurder te maken, omdat vooral lagere inkomens en lager opgeleiden daar bang voor zijn. Advies is om prikkels naar vervuiling weg te nemen (bijv. fossiele subsidies, reclames voor sterk vervuilende consumptie) en een omgeving te creëren waarin duurzaam gedrag makkelijker en betaalbaarder is.
Daarnaast is het publiek zich slecht bewust van concrete klimaatrisico’s zoals funderingsschade, overstromingen en wateroverlast; iets meer dan een kwart houdt nu een noodvoorraad aan. Het rapport benadrukt ook de hoge kosten van niets doen: afhankelijkheid van aardgas vergroot risico op energiearmoede, extreme weersschade drijft voedselprijzen op en toekomstige funderingsschade wordt geraamd op 50–60 miljard euro.