„Nederlander duldt geen buitenlandse inmenging, ook niet vanuit Amerika"

In dit artikel:

Clingendael onderzocht voor het eerst hoe groot het draagvlak voor de MAGA-ideologie (Make America Great Again) in Nederland is. Op basis van een representatieve enquête onder circa 4.000 Nederlanders publiceerde het instituut zondag de cijfers en een apart rapport dat de beweging ontleedt. Het onderzoek kwam voort uit de aankondiging van MAGA dat de beweging haar gedachtegoed in Europa wil uitdragen.

Belangrijkste uitkomsten: een ruime meerderheid van Nederlanders verwerpt Amerikaanse inmenging in binnenlandse aangelegenheden, maar ongeveer 15–20 procent staat open voor MAGA-ideeën. Rond de 20 procent is ontvankelijk voor Amerikaanse inmenging; slechts 11 procent vindt dat Amerika onder Trump de goede kant opgaat. Slechts 22 procent ziet de VS nog als bondgenoot, terwijl 27 procent de Verenigde Staten als een vijandig land beschouwt — een sterke daling vergeleken met vóór 2016, toen naar schatting zo’n 80 procent de VS als bondgenoot zag. Vertrouwen steeg tijdelijk na de Russische inval in Oekraïne, maar is sindsdien onder Trump gedaald.

Het rapport onderscheidt zes stromingen binnen MAGA. In Nederland scoort economisch populisme het hoogst: steun voor herstel van de maakindustrie en soms protectionistische maatregelen. Minder steun is er voor tech-libertaire ideeën (denk aan Thiel of Musk) en voor het christelijk-nationalistische blok; een meerderheid verwerpt politieke religieuze inmenging. Wel is er overlap met Nederlandse opvattingen rond strengere migratieregels en kritiek op diversiteitsbeleid in het hoger onderwijs.

De onderzoekers waarschuwen voor politieke consequenties: ongeveer één op de vijf Nederlanders is vatbaar voor MAGA-ideeën, wat vragen oproept over buitenlandse beïnvloeding en de rol van regelgeving — bijvoorbeeld rond financiering uit het buitenland — om de democratische rechtsorde te beschermen. Of er al geld vanuit de VS naar Nederland stroomt om de publieke opinie te beïnvloeden, is op dit moment niet aantoonbaar volgens Clingendael.