'Nederland wil samen met Duitsland en andere landen een terugkeerhub voor afgewezen asielzoekers in Rwanda'

In dit artikel:

Nederland voert deze week samen met Duitsland, Oostenrijk, Denemarken en Griekenland gesprekken in Rwanda over de mogelijke oprichting van een ‘terugkeerhub’. Vanuit zo’n centrum zouden afgewezen asielzoekers naar Rwanda kunnen worden overgebracht. De vijf landen vormen volgens Duitse media een Europese ‘kopgroep’ die nog dit jaar een akkoord wil presenteren. Een woordvoerder van minister Bart van den Brink (Asiel, CDA) bevestigt noch ontkent de Nederlandse deelname. Rwanda heeft eerder wel bevestigd dat het met de Europese Unie over de opvanglocatie spreekt.

Nieuwe Europese regels maken het sinds juni mogelijk om uitgeprocedeerde asielzoekers naar een derde land te sturen, ook als zij daar niet vandaan komen. Daarvoor is een overeenkomst nodig die internationale mensenrechten waarborgt. Mensen mogen niet onmenselijk worden behandeld of vanuit het derde land worden uitgezet naar een plek waar zij gevaar lopen. Nederland had eerder een principeakkoord met Oeganda, maar dat werd beëindigd vanwege politieke instabiliteit rond de verkiezingen.

Deskundigen twijfelen of Rwanda aan de voorwaarden kan voldoen. Rwanda-kenner Nick Huls noemt het land stabiel, maar ook een autocratie waarin president Paul Kagame de macht stevig in handen heeft en oppositie wordt onderdrukt. Volgens hem is Rwanda geen volwaardige rechtsstaat, waardoor de rechten van mensen in een terugkeercentrum onvoldoende zouden kunnen worden beschermd.

Rwanda probeert volgens Huls zijn internationale imago als goed georganiseerd en investeringsvriendelijk land verder te versterken. Hoogleraar Filip Reyntjens denkt bovendien dat het land de migratiedeal kan gebruiken om kritiek op zijn betrokkenheid bij het conflict en de grondstoffenroof in Oost-Congo af te zwakken. Als Europa voor zijn migratiebeleid afhankelijk wordt van Rwanda, zou dat volgens hem de Europese druk op Kigali kunnen beperken.