Nederland werd een thuis voor Surinamers, maar hun roots vergaten ze niet

In dit artikel:

Op 25 november werd het vijftig jaar geleden dat Suriname onafhankelijk werd. Sindsdien zijn meer dan 250.000 mensen van Surinaamse afkomst naar Nederland verhuisd; meteen rond 1975 trokken bijna 40.000 mensen weg, toen ongeveer 10 procent van de Surinaamse bevolking. Het CBS meldt dat momenteel 181.000 in Suriname geboren personen in Nederland wonen en 189.000 mensen hier zijn geboren met minimaal één ouder uit Suriname.

Historische en sociale oorzaken lagen aan de migratie ten grondslag: onzekerheid over economie en politiek in de aanloop naar en na de onafhankelijkheid leidde velen ertoe Nederland op te zoeken voor stabiliteit en kansen. Historicus Alex van Stipriaan wijst erop dat Nederlandse instanties niet waren voorbereid op de plotselinge instroom; nieuwbouwwijken als de Bijlmer, Zoetermeer en later Almere werden gebruikt om groepen op te vangen. Dat wekte wrok bij delen van de Nederlandse bevolking, en zichtbare problemen zoals de drugshandel versterkten negatieve stereotypen, vooral jegens Afro-Surinamers.

Demografisch kenmerkt de gemeenschap zich door een meerderheid vrouwen en relatief veel eenoudergezinnen: onder Surinaamse vrouwen van 40–45 jaar leeft ruim een derde in een éénouderhuishouden, tegen ongeveer één op de acht Nederlandse vrouwen. Werkloosheid onder Surinaamse Nederlanders ligt nog altijd hoger dan bij witte Nederlanders, al is die kloof de afgelopen jaren kleiner geworden. Van Stipriaan benadrukt ook dat ervaringen van discriminatie op basis van huidskleur tot de hoogste van alle herkomstgroepen in Nederland behoren, en dat het gevoel van 'thuis' onder tweede en derde generaties afneemt in een veranderend politiek klimaat.

Drie persoonlijke portretten illustreren de verschillende houdingen binnen de gemeenschap. Faizel Ashruf (25) verhuisde recent voor studie en ziet Nederland als springplank: hij wil eerst diploma’s en werkervaring opbouwen, maar ambieert op termijn terugkeer om bij te dragen aan Suriname, mede omdat nieuwe olie- en gasvondsten kansen kunnen bieden. Peggy Bouva (47), geboren in Nederland uit ouders uit Suriname, ervoer bij bezoeken dat zij vaak als Nederlandse toerist werd gezien; ze koestert het idee ooit terug te verhuizen en wil graag haar expertise in het sociaal domein inzetten in Suriname. Leendert Dennen (73) emigreerde als jonge volwassene, bouwde in Nederland een carrière en een gemeenschapstaken op, maar onderhoudt nog altijd familiebezit en contacten in Suriname en werkt actief aan het doorgeven van die band aan zijn kinderen.

Kort samengevat: de migratie na 1975 heeft diepgaande demografische, culturele en economische gevolgen gehad — zowel voor Surinamers in Nederland als voor het beeld van Suriname zelf. Terwijl veel mensen succesvolle wortels sloegen in steden als Almere, Rotterdam, Amsterdam en Den Haag, blijven vraagstukken rond werkgelegenheid, discriminatie en identiteit actueel, en speelt terugkeer of betrokkenheid bij Suriname voor velen een belangrijke rol in toekomstplannen.