Nederland voedt de wereld niet - de wereld voedt ons vee

In dit artikel:

Nederland voedt de wereld niet zoals vaak wordt beweerd, stelt nieuw onderzoek van Wageningen-hoogleraar Imke de Boer, dat in 2025 werd besproken door Follow the Money. Hoewel Nederland na de VS een van de grootste landbouwexporteurs ter wereld is en vooral vlees, zuivel en eieren uitvoert, blijkt het voedselsysteem netto juist veel meer te importeren dan te exporteren: drie keer zoveel calorieën en ruim 3,5 keer zoveel eiwitten.

De kern van dat probleem ligt bij de veehouderij. Een groot deel van de Nederlandse landbouwgrond wordt gebruikt voor veevoer, vooral gras en snijmais, terwijl ook enorme hoeveelheden soja uit het buitenland komen. Daardoor is Nederland afhankelijk van internationale aanvoer om de huidige veestapel in stand te houden. Volgens De Boer is het idee dat een kleinere veestapel Nederland voedselonzeker zou maken vooral een politiek frame om de bestaande landbouwstructuur te beschermen.

In haar berekeningen laat De Boer zien dat Nederland zonder geïmporteerd veevoer flink minder dieren zou kunnen houden: vooral minder melkvee en varkens, en geen vleesrunderen, schapen of geiten meer. Tegelijk zou de landbouw kunnen omschakelen naar meer eiwitgewassen voor menselijke consumptie, zoals lupine en veldbonen. In dat scenario zouden klimaat- en stikstofdoelen bovendien makkelijker haalbaar worden.

Alleen in een veel radicaler scenario, waarin Nederland vrijwel geen voedsel meer importeert en het eetpatroon sterk verschuift volgens de Schijf van Vijf, zou het land daadwerkelijk veel extra mensen buiten de grens kunnen voeden. De Boer benadrukt daarbij dat het huidige systeem niet alleen inefficiënt is, maar ook kwetsbaar voor geopolitieke schokken, zoals verstoringen in de kunstmest- en voedselhandel, en dat er ook een moreel punt speelt: de Nederlandse veehouderij gebruikt land elders in de wereld dat volgens haar eerlijker direct voor lokale voedselproductie kan dienen.