Nederland op weg naar miljoen arbeidsongeschikten: 'Hoge uitkering motiveert niet om weer snel aan het werk te gaan'

In dit artikel:

De WIA (Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen) is volgens betrokkenen en critici vastgelopen in een bureaucratisch moeras, met als dreigend gevolg dat Nederland toewerkt naar ongeveer een miljoen arbeidsongeschikten. Het probleem speelt nu en heeft zich de afgelopen jaren opgehoopt: regels, uitvoeringspraktijken en financiële prikkels zouden mensen te vaak op een uitkering doen belanden in plaats van ze (blijvend) aan het werk te helpen. Verwachting is dat werkgeversorganisaties en vakbonden met een gezamenlijke oplossing komen, maar waarnemers achten die kans klein omdat fundamentele belangen en denkbeelden over risicodeling en kostenverantwoordelijkheid uiteenlopen. Oorzaken die genoemd worden zijn ingewikkelde toetsingsprocedures, gebrekkige of te late re-integratie-inspanningen en prikkels die werkgevers en verzekeraars niet voldoende motiveren om ziekte te voorkomen of mensen duurzaam aan het werk te houden. Mogelijke remedies die vaak worden voorgesteld omvatten vereenvoudiging van regels, eerdere en intensievere re-integratie, helderdere financiële prikkels en betere samenwerking tussen UWV, werkgevers, verzekeraars en werknemers, maar concrete consensus blijft vooralsnog uit. Zonder ingrijpende veranderingen lijkt het systeem kwetsbaar voor verdere stijgingen in het aantal langdurig arbeidsongeschikten en oplopende maatschappelijke en financiële lasten.