Nederland onderhandelt met Rwanda over opvang uitgeprocedeerde asielzoekers

In dit artikel:

Nederland onderhandelt samen met Duitsland, Oostenrijk, Denemarken en Griekenland met Rwanda over een zogenoemde terugkeerhub buiten de Europese Unie. Daar zouden uitgeprocedeerde asielzoekers tijdelijk kunnen worden opgevangen wanneer terugkeer naar hun land van herkomst niet meteen mogelijk is. De vijf landen willen volgens Duitse media uiterlijk eind 2026 een partnerland vinden en een eerste centrum opzetten.

Een Europese delegatie bezocht Rwanda vorige week. De Rwandese minister van Buitenlandse Zaken Olivier Nduhungirehe bevestigde tegenover AFP dat het bezoek heeft plaatsgevonden en dat de gesprekken nog lopen, maar gaf geen inhoudelijke details. De onderhandelingen verkeren nog in een technische fase; een definitieve overeenkomst is er niet.

Een mogelijke locatie is het Gashora Transit Centre, circa zestig kilometer van Kigali. Dat centrum wordt sinds 2019 gebruikt voor migranten die vanuit Libië naar Rwanda zijn gebracht. Rwanda is echter niet het enige onderzochte partnerland. Frankrijk en Spanje zijn kritisch op terugkeerhubs, omdat zij twijfelen aan de effectiviteit en de verenigbaarheid met Europese waarden.

Nederland heeft eerder bevestigd aan het plan mee te werken. Premier Rob Jetten zei dat Nederland lessen wil trekken uit de mislukte Britse Rwanda-deal. Het Verenigd Koninkrijk besteedde daar honderden miljoenen aan, maar bracht uiteindelijk geen enkele asielzoeker over. Het Britse Hooggerechtshof verklaarde het plan in 2023 onrechtmatig vanwege het risico op doorsturen naar onveilige landen; de Britse regering schrapte het in 2024.

Nieuwe EU-regels, waarover het Europees Parlement en de lidstaten in juni overeenstemming bereikten, bieden inmiddels een juridische basis voor opvangcentra buiten de EU. Daarmee is er meer ruimte ontstaan om dergelijke terugkeerconstructies te onderzoeken.