Nederland neemt wel maatregelen tegen aanhoudende droogte, maar: 'Er is niet veel meer achter de hand'

In dit artikel:

Nederland kampt met een uitzonderlijk lange en droge zomer. In juli viel veel minder regen dan gebruikelijk, ook in de stroomgebieden van de Rijn en de Maas. Daardoor staan beide rivieren zeer laag; de Rijn bereikte zelfs een historisch minimum. Volgens de wekelijkse droogtemonitor geldt sinds half juli officieel watertekort, fase 2 van de nationale droogteaanpak. De komende weken worden bovendien warmer en droger dan gemiddeld verwacht.

Om de gevolgen te beperken, zijn inmiddels veel maatregelen geactiveerd. Het IJsselmeer en Markermeer zijn in het voorjaar extra gevuld en functioneren als grote waterbuffers. Samen kunnen ze meer dan 40 procent van Nederland van water voorzien. Water wordt via kanalen, gemalen en stuwen naar kwetsbare gebieden geleid. Bij IJmuiden helpt een zoutdam om zoet water in het Noordzeekanaal te houden. In Delfland zijn sluizen gesloten om verzilting tegen te gaan en geldt een verbod op besproeiing. Het Twentekanaal werd eerder afgesloten om de kades te beschermen.

De problemen verschillen sterk per regio. In het westen vormt binnendringend zeewater een groot risico, terwijl Zeeland, Brabant en de Achterhoek zwaar worden getroffen door beperkte aanvoer en droge zandgronden. Waterschappen houden water vast, zetten extra pompen in en proberen het grondwater op peil te houden. De prioriteiten liggen bij dijkveiligheid, het voorkomen van blijvende natuurschade en het veiligstellen van drinkwater en energie. Vooralsnog blijft er voldoende drinkwater beschikbaar.

Deskundigen waarschuwen dat Nederland bijna al zijn directe instrumenten heeft gebruikt en onvoldoende is voorbereid op een toekomst met vaker extreme droogte. Zij pleiten voor een andere inrichting van waterbeheer: meer water vasthouden, gewassen kiezen die beter tegen droogte en zout kunnen en onderzoeken of gezuiverd afvalwater opnieuw kan worden gebruikt. Ook het herstel van meanderende beken en het ophogen van verzakkende rivierbodems kan helpen. Dat vraagt investeringen, maar kan toekomstige schade en kosten beperken.