Nederland moet zoetwater beter vasthouden

In dit artikel:

Nederland kampt op 25 augustus 2026 met uitzonderlijke droogte. Volgens Roef Mulder van Vogelbescherming Nederland komt het probleem niet alleen door het gebrek aan regen. Het Nederlandse watersysteem is eeuwenlang ingericht om water snel af te voeren, terwijl zoetwater door hogere temperaturen, meer verdamping, zeespiegelstijging en toenemend gebruik steeds schaarser wordt.

De droogte treft vogels direct: kleine zangvogels kunnen uitdrogen, terwijl het aanbod van insecten en vissen afneemt en leefgebieden verdrogen. Ook het afsluiten van sluizen om verzilting tegen te gaan kan de biodiversiteit schaden. Open verbindingen en geleidelijke overgangen tussen zoet en zout water zijn volgens Mulder beter voor de natuur.

Vogelbescherming pleit ervoor het landschap weer als een spons te laten werken. In zogeheten natuurlijke klimaatbuffers en andere vormen van natte natuur kan water worden vastgehouden voor droge perioden en kunnen moerasvogels profiteren. Hogere grondwaterstanden maken bovendien vochtige weilanden mogelijk, waar weidevogels zoals de grutto voedsel kunnen zoeken. In steden kunnen natte natuur en groen de hitte temperen en insecten en vogels ondersteunen. Ook groenblauwe dooradering met bijvoorbeeld houtwallen en heggen kan helpen.

De huidige crisis maakt volgens Mulder duidelijk dat in sommige gebieden andere functies nodig zijn, bijvoorbeeld natuurherstel en waterveiligheid langs de Westerschelde waar verzilting toeneemt. Water en bodem moeten leidend worden bij besluiten over landbouw, woningbouw en natuur. De oplossingen zijn volgens Vogelbescherming beschikbaar; vooral bestuurlijke bereidheid om moeilijke keuzes te maken ontbreekt nog.