Nederland lukt het niet om tot een landbouwakkoord te komen, de Denen slaagden daar wel in: wat kunnen we van ze leren?

In dit artikel:

In Denemarken is het Green Tripartite Agreement gesloten, een baanbrekend landbouwakkoord dat moet bijdragen aan vermindering van broeikasgassen, stikstofuitstoot en verbetering van natuur en biodiversiteit. Vanaf 2030 gaan boeren belasting betalen over de uitstoot van hun vee, tenzij zij investeren in klimaatvriendelijke technologieën zoals het veevoeradditief Bovaer en verbeteringen in stal- en mestbeheer. Daarnaast wordt ongeveer 15% van de landbouwgrond, circa 400.000 hectare, uit productie genomen om te worden omgevormd tot bos en natte gebieden, die stikstof beter kunnen opvangen en CO₂-uitstoot door veenoxidatie verminderen.

Boeren als Claus Fenger, die in Jutland 550 koeien houdt, zijn betrokken bij lokale tripartiete overleggen samen met natuurorganisaties en gemeenten om gebiedsgerichte besluiten te nemen over landgebruik en natuurherstel. Dit lokale eigenaarschap en de nauwe samenwerking tussen boeren, politiek en natuurpartijen maken het akkoord in Denemarken succesvol, in tegenstelling tot Nederland waar het moeizamer is gebleken om een breed gedragen akkoord te sluiten.

Niels Peter Nørring van Landbrug & Fødevarer benadrukt dat het akkoord niet alleen klimaatdoelen omvat, maar ook duidelijke stikstofreductiedoelen: nitraatuitspoeling moet met 14.000 ton afnemen vóór 2027 om schade aan ecosystemen, zoals het sterven van zalmen in de fjorden, te voorkomen. Innovatie en technologie zijn essentieel om de doelstellingen te halen, en dankzij een versneld toelatingsproces kunnen nieuwe oplossingen sneller in de praktijk worden gebracht.

Hoewel sommige boeren zoals de Nederlandse emigrante Ingrid van den Hengel de CO₂-belasting kritisch zien vanwege mogelijke kostenstijgingen voor melk en vlees, erkennen zij het belang van deelname om te voorkomen dat er in hun sector wordt overgegaan zonder hun betrokkenheid. Zij waarderen wel de duidelijkheid die het akkoord biedt voor de komende jaren.

Het Deense voorbeeld laat zien dat een integrale aanpak met duidelijke afspraken, lokale zeggenschap en stimulering van innovatie kan leiden tot een duurzame landbouwsector die zowel milieudoelen bereikt als boeren een perspectief biedt. Nederland kan hier lessen uit trekken, vooral op het gebied van samenwerking en het verbinden van klimaat, stikstof en natuurbeleid in één samenhangend akkoord.