Nederland kraakt voorstel begroting EU: „Onbetaalbaar, uit balans en met verkeerde prioriteiten"

In dit artikel:

Cyprus, dat momenteel het EU-voorzitterschap bekleedt, heeft donderdag een openingsvoorstel voor het Meerjarig Financieel Kader (MFK) 2028–2034 gepresenteerd waarmee de door de Europese Commissie voorgestelde meerjarenbegroting met ongeveer 2 procent wordt teruggebracht. Gecorrigeerd voor inflatie blijft het voorstel vrijwel ongewijzigd op bijna 1.950 miljard euro (de Commissie had ~1.980 miljard voorgesteld; de huidige meerjarenbegroting is minder dan 1.250 miljard).

Nederland reageerde scherp: het kabinet vindt de omvang nog steeds te hoog en meent dat het voorstel vasthoudt aan oude prioriteiten in plaats van te investeren in toekomstige uitdagingen. Cyprus’ plan schuift ongeveer 4 procent minder middelen naar concurrentievermogen (innovatie) en ontwikkelingshulp, terwijl traditionele posten zoals landbouw en cohesiefondsen grotendeels behouden blijven.

Het voorstel markeert de start van felle onderhandelingen tussen twee kampen. Een losse coalitie van zestien vooral ontvangende lidstaten pleit voor meer geld voor landbouw en regio’s, terwijl zuinige landen — waaronder Duitsland, Nederland, Oostenrijk en Zweden — tot 15 procent willen schrappen en meer nadruk willen leggen op nieuwe prioriteiten als defensie en concurrentiekracht. Het Europees Parlement zit aan de andere kant en pleitte in december zelfs voor een verhoging van het Commissievoorstel met 10 procent, deels gefinancierd via EU-belastingen, met extra geld voor nationale herstel- en investeringsplannen, het concurrentiefonds en buitenlands beleid.

Op korte termijn volgen ontmoetingen op ambassadeursniveau ( vrijdag en zondag), een beraad van EU-ministers op dinsdag en de echte beslissingsronde tijdens de Europese top donderdag, waar onder meer premier Rob Jetten deelneemt. Hoewel Commissie, lidstaten en Parlement nog dit jaar een akkoord willen bereiken, zijn de standpunten dusdanig verdeeld dat een snelle oplossing onzeker blijft.