'Nederland is veel te afhankelijk van techreuzen buiten Europa'
In dit artikel:
De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) waarschuwt het demissionaire kabinet in een brief dat Nederland sterk kwetsbaar is geworden door de afhankelijkheid van grote buitenlandse techbedrijven. Als cruciale diensten plots uitvallen of onder buitenlandse invloed komen, kan dat volgens de toezichthouder leiden tot omvangrijke maatschappelijke, economische en persoonlijke schade.
De waarschuwing komt nu de voorgenomen overname van Solvinity — het bedrijf achter DigiD — door het Amerikaanse Kyndryl voor onrust zorgt. Eerder wezen ambtenaren en Kamerleden al op risico’s, onder meer vanwege mogelijke inzage door buitenlandse overheden. De AP noemt geen namen, maar doelt vooral op leveranciers buiten de Europese Economische Ruimte, met name Amerikaanse spelers als Google, Amazon en Microsoft, die veel Nederlandse diensten ondersteunen.
Als voorbeeld schetst de AP het uitvallen van DigiD: vrijwel alle burgers en bedrijven zouden dan grote hinder ondervinden, bijvoorbeeld doordat uitkeringen niet meer kunnen worden uitbetaald. De toezichthouder benadrukt dat de dreiging reëel is en geen theoretische mogelijkheid meer; als illustratie verwijst ze naar eerdere Amerikaanse sancties waarbij medewerkers van het Internationaal Strafhof geen toegang meer hadden tot hun Microsoft-mailbox.
Om toekomstige verstoringen te voorkomen adviseert de AP het kabinet onder meer:
- actiever gebruik te maken van een Europees beoordelingsmodel om afhankelijkheid van leveranciers vooraf te toetsen;
- serieus te investeren in en prioriteit te geven aan Europese alternatieven voor Amerikaanse clouddiensten;
- de monitoring van de ICT-markt en deskundigheid binnen de overheid te versterken en samenwerking tussen overheidsdiensten te verbeteren;
- bij contracten clausules op te nemen waarmee de overheid een overeenkomst kosteloos kan beëindigen als een leverancier in handen valt van niet-Europese partijen.
De AP herhaalt bovendien dat de overheid verplicht is burgers te beschermen tegen situaties waarin zij langdurig geen toegang hebben tot hun persoonsgegevens. Kyndryl zegt te zullen proberen het risico op uitval te beperken, maar kan geen garanties geven.
Kortom: de AP dringt aan op meer strategische inkoop, Europese versterking en centrale sturing rond digitale infrastructuur om te voorkomen dat Nederland door de afhankelijkheid van buitenlandse techreuzen ernstig wordt geraakt.