'Nederland is geen Artis', zei Máxima in 2007. Maar wel een zootje, in 2026

In dit artikel:

In dit artikel wordt de vraag opgeworpen wat Nederland vandaag nog betekent, en wie zich er eigenlijk nog thuis kan voelen. De auteur grijpt terug op Máxima’s beroemde uitspraak uit 2007 dat “de Nederlandse identiteit” niet bestaat, en zet die af tegen de recente verzuchting van journaliste Fidan Ekiz, die in mei 2026 zei zich af te vragen of ze nog wel bij Nederland hoort. Daarmee laat het stuk zien hoe het debat over identiteit in negentien jaar tijd is verschoven van een discussie over openheid en diversiteit naar een veel feller gesprek over grenzen, afkomst en erbij horen.

De kern van het betoog is dat beide uitspraken deels raak zijn, maar ook tekortschieten. Máxima’s woorden veroorzaakten destijds ophef, maar sloten aan bij een tijd waarin diversiteit nog vooral werd gezien als iets positiefs en bij de Nederlandse liberale traditie paste. Inmiddels is migratie juist structureel bepalend geworden voor de bevolkingsgroei: sinds 2007 had Nederland elk jaar een positief migratiesaldo, en sinds 2022 komt de netto groei volledig uit migratie. Daardoor is de discussie over identiteit veel scherper en emotioneler geworden.

Ekiz wordt in het artikel neergezet als iemand die zich juist sterk met Nederland verbindt: geboren en getogen in Nederland, met een uitgesproken Nederlandse manier van spreken, maar tegelijk ook een voorbeeld van diezelfde diversiteit. Volgens de auteur maakt haar zorg duidelijk dat mensen met een migratieachtergrond zich in 2026 vaker moeten afvragen of zij nog wel als vanzelfsprekend tot Nederland behoren. Het artikel schetst zo een land waarin de strijd om “de Nederlandse identiteit” niet alleen gaat over cultuur, maar ook over wie zich nog welkom voelt in het nationale verhaal.