Nederland delft onderspit in nieuwe EU-begroting: Brussel wil megapot amper verkleinen

In dit artikel:

Nederland dreigt opnieuw extra te moeten betalen voor de EU-begroting 2028–2034. Een compromisvoorstel van de Cypriotische EU-voorzitterschap snoeit slechts €37 miljard van een geplande meerjarenuitgave van ongeveer €2.000 miljard — een bedrag dat in Den Haag veel te mager wordt gevonden. Minister van Financiën Eelco Heinen noemt het voorstel “onacceptabel, onbetaalbaar en niet in balans” en waarschuwt dat de beoogde korting de explosieve groei van de uitgaven niet substantieel afremt.

Volgende week praten de Europese regeringsleiders in Brussel over dit pakket, dat de EU-uitgaven voor zeven jaar vastlegt en feitelijk bijna een verdubbeling zou betekenen van het huidige niveau. Voor netto-betalers als Nederland, Zweden en Duitsland is zo’n sprong moeilijk te accepteren omdat hun jaarlijkse bijdragen sterk zouden stijgen; dat kan in Nederland leiden tot verdere bezuinigingen of hogere lasten voor burgers.

De verdeling van de schaarse besparingen ligt gevoelig. Zuid- en Oost-Europese lidstaten — georganiseerd als de “vrienden van cohesie” — verdedigen huishoudelijke subsidies voor landbouw en regionale steun, terwijl het Europees Parlement zelfs een nog ruimere begroting van €2.200 miljard wil. Het Cypriotische compromis laat die klassieke potten grotendeels ongemoeid en zoekt de besparingen juist bij uitgaven voor defensie, innovatie en migratie — onderwerpen waar Nederland juist meer prioriteit aan toekent. Daardoor voelt Den Haag zich op de verkeerde manier getroffen: de snijwonden raken moderne beleidslijnen, niet de oude structuren waar Nederland op wil besparen.

Brussel verdedigt het voorstel als een evenwicht tussen uiteenlopende lidstaatbelangen; staatssecretaris Marilena Raouna noemt het een poging verschillende stemmen te verenigen. De onderhandelingen lopen door en een akkoord voor het einde van het jaar is onzeker. Nederland houdt het recht op een blokkade (veto) nog achter de hand, maar of het die vergaande stap inzet als de rekening verder stijgt, blijft onduidelijk. De zaak toont vooral hoe moeilijk het is om binnen de EU structureel te snijden: ontvangers willen hun middelen behouden, betalende landen moeten hard vechten om extra lasten te voorkomen.