Neanderthalers gingen al naar de tandarts, blijkt uit onderzoek van oude kies

zaterdag, 16 mei 2026 (17:50) - VRT Nieuws

In dit artikel:

Bij opgravingen in de Chagryskaya-grot in het huidige Siberië vonden onderzoekers een kies van een volwassen neanderthaler (codenaam Chagryskaya 64) die ongeveer 59.000 jaar oud is en een opvallend diep, onregelmatig gat tot aan de wortel vertoonde. In de holte waren krassen zichtbaar die wijzen op een fysieke bewerking met een werktuig; in dezelfde grot werden ook geschikte stenen instrumenten aangetroffen.

Wetenschappers van het Peter De Grote Museum voor Antropologie en Etnografie (Russische Academie van Wetenschappen) concludeerden, na experimentele boorproeven op moderne en oudere Homo sapiens-tanden met vergelijkbare stenen gereedschappen, dat het gaat om een opzettelijke uitboording om tandpijn (waarschijnlijk door cariës) te verlichten. De studie, gepubliceerd in PLOS One, beschouwt dit als het vroegst bekende voorbeeld van een invasieve tandbehandeling.

De ingreep moet zonder verdoving zeer pijnlijk zijn geweest, maar de kies laat ook sporen zien van verder gebruik, wat suggereert dat de behandeling effect had. De vondst geeft aanleiding het beeld van neanderthalers bij te stellen: zij konden zowel de oorzaak van pijn herkennen als doelgerichte oplossingen toepassen, en beschikten over de handvaardigheid daarvoor. Eerder was al bewijs dat neanderthalers tandstokers gebruikten en over het algemeen relatief weinig tandbederf kenden door hun dieet. De nieuwe vondst benadrukt hun cognitieve en technische capaciteiten en verkleint de gedragsafstand tot de moderne mens.

BEKIJK OOK:

De Oranjezomer: Sam Hagens complimenteus over Johan Derksen: 'Heel veel van geleerd'