Nazaten van slaven in Suriname aanvaarden excuses van koning Willem-Alexander voor slavernijverleden
In dit artikel:
Koning Willem-Alexander en koningin Máxima zijn voor een driedaags officieel bezoek in Paramaribo, ongeveer een week na de viering van 50 jaar Surinaamse onafhankelijkheid. Tijdens een besloten ontmoeting met nazaten van tot slaaf gemaakten en inheemse gemeenschappen hebben deze groepen formeel de excuses van de koning voor het Nederlandse slavernijverleden aanvaard. President Jennifer Geerlings-Simons nam deel aan het gesprek en wil daarna verdere onderhandelingen over herstelbetalingen en het herstelprogramma voortzetten.
De koning benadrukte bij aankomst en in het gesprek dat het pijnlijke verleden niet ontkend wordt en sprak zijn erkenning uit voor het onrecht dat generaties beïnvloedt. Hij riep op tot luisteren en samen bouwen aan de toekomst. Namens de nazaten sprak Hedy Ommen (voorzitter van de Federatie van Para Plantages) de verwachting uit dat op die erkenning concrete stappen moeten volgen: “vanuit die erkenning moeten we verder werken aan wat volgt”, aldus Ommen.
Vooraf aan het gesprek namen Willem-Alexander en Surinaamse leiders deel aan traditionele rituelen. Bij één ceremonie hield de koning samen met twee gemeenschapsleiders een touw vast dat symbolisch werd losgetrokken — een handeling die door aanwezigen werd gezien als oprechte betrokkenheid. Tegelijk was er kritiek: sommige Afro-Surinamers betreurden dat het programma geen kranslegging bij het monument voor de afschaffing van de slavernij bevatte.
De historische context: Nederlandse handelaren en de West-Indische Compagnie vervoerden in de 16e–17e eeuw naar schatting zo’n 600.000 tot slaaf gemaakten naar de Amerika’s, waarvan circa 200.000 naar Suriname. Slavernij werd formeel afgeschaft in 1863, maar in Suriname moesten ex-slaven nog jarenlang verplicht doorwerken. Recente studies tonen ook dat leden van de Nederlandse koninklijke familie in de periode 1675–1770 aanzienlijke winsten behaalden uit de koloniale handel.
Officiële excuses van de Nederlandse staat dateren uit 2022; het koningshuis bood in 2023 excuses aan. Het gezamenlijke Fonds Slavernijverleden telt 200 miljoen euro, waarvan ongeveer 66 miljoen bestemd is voor een herstelprogramma in Suriname. De Surinaamse regering ziet dat bedrag als gebaar en wil verdere gesprekken over concrete projecten op het gebied van onderwijs, cultuur en maatschappelijke ontwikkeling om echte herstelmaatregelen vorm te geven.