NAVO komt met speciale Groenlandmissie: 'Krijgt Rutte dit aan Trump verkocht?'
In dit artikel:
De week werd opgeschrikt door harde uitspraken van Donald Trump over Groenland — inclusief herhaalde opmerkingen dat hij het eiland wil 'hebben' en dat hij desnoods militair zou ingrijpen — en dat leidde tot felle reacties, onder meer van de Deense premier Mette Frederiksen. In het besproken stuk wordt de NAVO-secretaris-generaal ten onrechte als Mark Rutte genoemd; desalniettemin staat het verhaal vooral in het teken van diplomatieke zorg binnen de alliantie over de veiligheid in het noordpoolgebied.
De NAVO-top reageert terughoudend: de vermeende secretaris-generaal houdt zich stil om escalatie te vermijden en zou achter de schermen aan stille diplomatie doen, aldus diplomatie-expert Robert van de Roer. Zijn strategie lijkt voorlopig te werken: tijdens het wekelijkse ambassadeursoverleg in Brussel op donderdag verliep de bespreking volgens ingewijden rustig en verzoenend, ook tussen de Deense en Amerikaanse vertegenwoordigingen.
Een centraal onderwerp was de wens van vrijwel alle NAVO-landen om de verdediging en monitoring van de Arctische regio te versterken tegen Russische en Chinese activiteiten. Meerdere ambassadeurs stelden een gezamenlijke NAVO-missie voor, voorlopig aangeduid als 'Arctic Sentry' (naar analogie van eerdere missies als Baltic Sentry). Groenland zou daarbij een sleutelrol spelen; als alle 32 lidstaten instemmen kan de missie binnen enkele weken van start gaan.
De grote onzekerheid blijft of Washington met zo’n missie tevreden gesteld kan worden — voor definitieve start is unanieme instemming nodig, waaronder die van de Amerikanen. Hoewel diplomaten opgelucht zijn dat de druk iets is afgenomen en velen het annekseren van Groenland door de VS onrealistisch achten, waarschuwen zij dat uitsluiting nooit helemaal is uit te sluiten zolang Trump onvoorspelbaar blijft. Intussen heeft het Witte Huis niet volledig uitgesloten dat het geweld zou overwegen; de Deense minister van Buitenlandse Zaken reist volgende week naar de VS voor gesprekken met zijn Amerikaanse ambtgenoot.