Nauwelijks psychische hulp voor kinderen in vrouwenopvang, scholen springen bij

In dit artikel:

Kinderen die met hun moeder in een vrouwenopvang verblijven vanwege onveilige thuissituaties krijgen vaak niet de gespecialiseerde psychische hulp die ze nodig hebben. De opvang is bedoeld als tijdelijke oplossing, maar door het nijpende woningtekort blijven gezinnen vaak veel langer dan gepland in die locaties. Volgens Valente-directeur Maarten Hijink duurt door het schaarse woningaanbod de doorstroom uit de opvang in de praktijk vaak langer dan enkele maanden.

Een moeder die in de opvang zit vertelt dat zij en haar drie kinderen al acht maanden in één kamer leven; voor haar kinderen is die langdurige onzekerheid schadelijk omdat ze niet de rust en ruimte krijgen om te herstellen. In de opvang is soms lichte ondersteuning aanwezig, maar traumaverwerking en andere specialistische hulp ontbreken veelal, waardoor de problematiek doorsijpelt naar scholen.

Basisscholen merken de effecten: het Jeugdeducatiefonds zag hulpvragen voor dak- en thuisloze kinderen toenemen van 25 in 2023 naar 75 vorig jaar, vooral voor kinderen van alleenstaande moeders in opvang. Scholen vragen niet alleen om materiële hulp, maar ook om psychische ondersteuning omdat kinderen op school ernstige stress- en gedragsreacties laten zien. Zorgcoördinator Lizzy Gerritsma signaleert dat kinderen in opvang vaak met meerdere problemen tegelijk kampen (onveiligheid, trauma, hechtingsproblemen), waardoor leren en sociale verbinding moeilijk worden.

Een belangrijke belemmering is de onduidelijke verantwoordelijkheid tussen betrokken instanties: gemeenten, opvanglocaties, Veilig Thuis, jeugdbescherming en scholen wijzen naar elkaar, waardoor hulp vertraagt of uitblijft. Financieel speelt mee dat de gemeente van inschrijving verantwoordelijk is voor jeugdhulp, terwijl het gezin vaak in een andere gemeente verblijft; dit leidt tot discussies en vertraging. Het Jeugdeducatiefonds pleit ervoor dat herkomstgemeenten hun verantwoordelijkheid nemen, of dat het Rijk de ontvangende gemeente financieel verplicht maakt tot hulpverlening.

Ministerie van VWS en de VNG erkennen het probleem en zeggen te werken aan oplossingen; afspraken moeten uiterlijk zomer 2026 gemaakt zijn. De moeder uit het verhaal vat het praktisch samen: een eigen woning — waar ook in het land — is voor haar de enige manier voor haar kinderen om te herstellen.