Nauwelijks hitteplannen op de werkvloer: bedrijven slecht voorbereid op extreem weer

In dit artikel:

Nederlandse ondernemingen zijn onvoldoende voorbereid op perioden met extreme hitte, stelt ABN Amro in een donderdag verschenen rapport. Vooral de binnenvaart, zorg en landbouw ondervinden schade door hogere kosten, productiviteitsverlies en verstoringen. Dat is volgens de bank opmerkelijk, omdat klimaatprognoses al langer wijzen op warmere en drogere zomers.

Bij temperaturen boven 25 graden neemt de arbeidsproductiviteit volgens een gangbare vuistregel af met ongeveer 2 procent per extra graad. Toch leggen de meeste cao’s niet vast vanaf welke omstandigheden werken onverantwoord wordt. De Arbeidsomstandighedenwet verplicht werkgevers wel tot een veilige werkplek, maar bevat geen concrete hittegrens.

In de zorg zorgen hoge temperaturen voor extra druk op personeel en zijn verpleeghuizen vaak lastig voldoende te koelen. Lage waterstanden beperken de laadcapaciteit van binnenvaartschepen, waardoor transport vertraging oploopt en duurder wordt. Droogte, beregeningsverboden en verzilting drukken de opbrengsten in de landbouw. Ook werknemers die buiten werken of in slecht gekoelde gebouwen verblijven, lopen gezondheidsrisico’s.

Vakbond FNV en Jan Popma, gastonderzoeker aan de Vrije Universiteit en deskundige op het gebied van hittestress, pleiten voor een objectieve norm in de Arbowet. Een eerdere norm werd in 2013 geschrapt. Volgens Popma moet niet alleen naar temperatuur worden gekeken, maar ook naar luchtvochtigheid, wind en lichamelijke inspanning. Afhankelijk van het beroep kunnen extra pauzes, schaduw, verkoeling of een tijdelijke werkstop nodig zijn.

De glastuinbouw heeft volgens ABN Amro als een van de weinige sectoren duidelijke afspraken: vanaf 35 graden kunnen werknemers hun normale werkzaamheden niet uitvoeren. Voor hitte ontbreekt in de bouw een regeling zoals het bestaande vorstverlet. Werkgevers met cao-afspraken kunnen onder voorwaarden bij het UWV een tijdelijke uitkering aanvragen; andere bedrijven dragen de kosten van werkonderbreking zelf.

Hitteplannen, aangepaste werktijden, klimaatbestendige gebouwen, groene daken en opgeslagen regenwater kunnen de gevolgen beperken.