Natuurmonumenten veinst ledengroei voor meer subsidie

In dit artikel:

De auteur uit stevige kritiek op Natuurmonumenten en betwist de manier waarop de organisatie haar ledenaantallen rapporteert. Volgens het jaarverslag steeg het aantal ‘leden en donateurs’ van 968.081 eind 2024 naar 977.021 eind 2025, terwijl de organisatie in dat jaar 196 miljoen euro omzet behaalde, waarvan 90 miljoen euro uit subsidies kwam. De auteur stelt dat de groeiende achterban mede wordt gebruikt om de maatschappelijke legitimiteit en de omvang van de staatssteun te onderbouwen.

Volgens de column waren er rond 2002 en 2003 ongeveer 960.000 betalende tientjesleden. Daarna verloor Natuurmonumenten tussen 2006 en 2018 circa 40 procent van zijn leden, waardoor in 2018 nog 561.543 leden over zouden zijn. Vanaf 2019 rapporteerde de organisatie volgens de auteur echter niet langer afzonderlijk hoeveel traditionele leden zij had, maar voegde zij leden en incidentele donateurs samen.

De auteur verwijt ook het CBS dat het deze nieuwe categorie in het Compendium voor de Leefomgeving op dezelfde manier behandelt als de vroegere ledenaantallen. Daarnaast zouden vanaf 2018 ongeveer 60.000 kinderen met een OERRR-lidmaatschap als volwassen lid zijn meegeteld. Sinds 2021 kunnen volgens de column ook partners en kinderen binnen gezins- en partnerlidmaatschappen afzonderlijk worden geregistreerd. Daardoor zouden meerdere personen die eerder onder één lidmaatschap vielen, nu als afzonderlijke leden meetellen. De auteur concludeert dat het huidige ledenaantal daarom niet rechtstreeks vergelijkbaar is met dat van 2002 en dat het aantal aangesloten huishoudens mogelijk veel lager ligt.

De kritiek gaat verder dan de ledenadministratie. De auteur verwijt Natuurmonumenten een gebrek aan weerstand tegen energieprojecten die volgens hem natuur kunnen aantasten. Aanleiding is een komende subsidieronde van 8 miljard euro aan SDE++-steun voor duurzame energie en het standpunt van natuurorganisaties dat windenergie op zee en de energietransitie in grote lijnen noodzakelijk zijn. Volgens de auteur steunt Natuurmonumenten daarmee overheidsbeleid dat natuur kan beschadigen en doet juridisch bezwaar daartegen weinig kans van slagen. De column eindigt met de beschuldiging dat de organisatie vooral voor inkomsten en publieke profilering nog als natuurorganisatie opereert.