Natuurjournaal 21 april 2026

In dit artikel:

De grijze zandbij is een solitaire bijensoort die overal in Europa voorkomt en nu in het vroege voorjaar actief is omdat ze gespecialiseerd is in wilgenstuifmeel. Vrouwtjes graven individuele nesten in zandige grond — soms in grote kolonies — met gangen die tot zo’n 50 cm diep lopen en vertakken in meerdere broedcellen. Belangrijk is dat er wilgen binnen ongeveer 250 meter van het nest moeten staan. Mannetjes komen vaak eerder uit het ei en verzamelen zich massaal bij nestplaatsen om te paren; nestlocaties kunnen jaren achtereen worden gebruikt. De soort is een belangrijke bestuiver van vroegbloeiende planten; vrouwelijke bijen zijn momenteel soms bijna geel van het stuifmeel.

Brilduikers broeden niet op open water maar in holen; in Nederland zijn ze te vinden in de IJsselvallei en op de Noord-Veluwe en gebruiken ze bij voorkeur holen van zwarte spechten. Omdat zulke natuurlijke nestkamers schaars kunnen zijn, wordt — naar Zweeds voorbeeld — geëxperimenteerd met nestkasten in de IJsselvallei. De eerste Nederlandse uitkomsten zijn nog af te wachten. Ook andere eenden zoals zaagbekken, nonnetjes en bergeenden maken gebruik van holen (bergeenden soms van konijnenholen). Tekst: Mike Hirschler (IVN Deventer).