'Natuurhersteller' Johan Vollenbroek: Judas van de natuur in de zaak-Chemours?

In dit artikel:

Johan Vollenbroek en zijn bureau Mobilisation for the Environment (MOB) adviseerden in 2021 de gemeenten Dordrecht, Papendrecht, Sliedrecht en Molenlanden over de nieuwe vergunning van Chemours in Dordrecht. De provincie Zuid-Holland verleende die vergunning in oktober 2022; Rijkswaterstaat stond daarnaast lozingen van afvalwater op de Beneden Merwede toe.

De rol van Vollenbroek is opvallend omdat hij zich publiekelijk profileert als voorvechter van natuurherstel en geregeld stikstofvergunningen van boeren aanvecht. Volgens boerenorganisaties kan dat hun bedrijven en uitbreidingsplannen ernstig schaden. Chemours, het voormalige DuPont, ligt al jaren onder vuur vanwege PFAS en andere schadelijke stoffen. De kwestie kreeg onder meer bekendheid door de film *Dark Waters*.

MOB had aanvankelijk geadviseerd de aanvraag van Chemours af te wijzen wegens ontbrekende informatie, onvoldoende aandacht voor zeer zorgwekkende stoffen en te beperkte emissiereductie. Na aanvullende informatie stelde Vollenbroek dat een deel van die tekortkomingen was hersteld. Over bodem, afvalstoffen en afvalwater had MOB op hoofdlijnen geen opmerkingen. Het advies werd integraal opgenomen in de gezamenlijke zienswijze van de vier gemeenten.

Drinkwaterbedrijven Oasen en Evides vonden de vergunning echter onvoldoende beschermend voor drinkwaterbronnen en gingen in beroep. Zij stellen dat niet duidelijk genoeg is welke stoffen Chemours mag lozen en welke risico’s dat oplevert. Ook toxicoloog Jacob de Boer uitte kritiek op het gebrek aan overleg met de drinkwaterbedrijven. Die beroepszaak loopt nog. Een later ingediende, gewijzigde vergunningsaanvraag verandert volgens Oasen en Evides niets aan de rechtmatigheid van de oorspronkelijke vergunning.

Boerenorganisaties noemen Vollenbroeks betrokkenheid bij Chemours tegenstrijdig en verwijten hem een dubbele moraal. Vollenbroek bestrijdt dat. Hij zegt dat MOB al sinds 2005 probeert de vergunningen van DuPont en Chemours aan te scherpen en dat hij de productie van persistente fluorverbindingen uiteindelijk verboden wil zien. Volgens hem konden de Drechtsteden juridisch niet zelfstandig tegen de vergunning procederen vanwege het drinkwaterbelang: hun beroep zou niet-ontvankelijk zijn verklaard. MOB zou alleen verder procederen als dat volgens Vollenbroek duidelijke meerwaarde had.