Natuurherstel in het Zuid-Limburgse Heuvelland: terugbrengen van natuurlijke variatie

In dit artikel:

Staatsbosbeheer werkt in 2026 in het Geuldal in Zuid-Limburg aan het herstel van een zeldzaam heuvellandschap door op voormalige landbouwgrond de voedselrijke bovenlaag af te graven. Daarmee moet ruimte ontstaan voor schrale graslanden met meer biodiversiteit, waar bijzondere planten zoals schapengras en walstro, maar ook insecten als wilde bijen en vlinders, weer kans krijgen.

Projectleider Anton Heesterbeek legt uit dat het gebied vroeger veel gevarieerder was, maar door schaalvergroting in de landbouw, kunstmest en het afwateren van natte stukken sterk is veranderd. Door sloten deels te dempen en water langer vast te houden, wil het project niet alleen droge hellingen herstellen, maar ook natte zones terugbrengen voor soorten als dotterbloem, moerasviooltje, salamanders en de ringslang. Dat kan bovendien helpen om wateroverlast lager in het dal te beperken.

De afgegraven grond wordt elders opnieuw gebruikt, bijvoorbeeld voor het opvullen van gaten bij grindwinningslocaties of voor het aanleggen van waterremmende graften. Het project kreeg steun van het ministerie, Waterschap Limburg en de gemeente, maar riep in de omgeving eerst zorgen op na de zware wateroverlast in Valkenburg in 2021. Na extra maatregelen en positieve resultaten bij regenbuien dit voorjaar namen die zorgen af. Het herstel wordt nog dertig jaar gevolgd om te zien hoe snel planten en dieren terugkeren.