Natuurbeschermers en kunstenaars willen de beschadigde riffen van de Doggersbank herstellen

In dit artikel:

De Doggersbank, het grootste en meest afgelegen natuurgebied van Nederland op de Noordzee, bestaat volgens natuurbeschermers vooral op papier. In juni voeren biologen, kunstenaars, ecologen en journalisten met de Morgenster vanuit Den Helder een proeftocht uit richting de ondiepe zandbank, als opmaat naar een grotere expeditie in 2027. Doel van die reis is niet alleen onderzoek, maar ook het vinden van manieren om het gebied beter te beschermen en anders te verbeelden.

De kern van het probleem is dat de Doggersbank wel Natura 2000-gebied is, maar in de praktijk nog altijd wordt blootgesteld aan schadelijke sleepnetvisserij. Stichting Doggerland, onder leiding van Emilie Reuchlin, won in mei een rechtszaak waardoor Nederlandse sleepnetvissers daar voortaan een vergunning nodig hebben. Toch wil het ministerie in beroep gaan en nog niet handhaven. Reuchlin en andere betrokkenen pleiten voor een stop op bodemberoerende visserij en op nieuwe gaswinning, omdat de zeebodem daardoor steeds kaler wordt en kwetsbare soorten verdwijnen.

Tegelijk werken onderzoekers van onder meer het NIOZ en ARK Rewilding aan herstel van de onderwaternatuur. Zij onderzoeken hoe rifstructuren, bijvoorbeeld met paardenmosselen of afgedankte fruitbomen, de biodiversiteit kunnen terugbrengen. Onderweg testen de expeditiedeelnemers meetapparatuur, zoals zandhappers, onderwatercamera’s en hydrofoons, om vast te stellen hoe leeg de bodem is en hoeveel storende herrie scheepvaart en infrastructuur onder water veroorzaken.

De kunstenaars van de Ambassade van de Noordzee en het collectief MUST richten zich op een tweede vraag: waarom wordt de Doggersbank in beleidsstukken en kaarten vaak gereduceerd tot een strak afgebakende rechthoek? Zij vinden dat zulke kaarten de levende werkelijkheid tekortdoen en vooral bestuur en exploitatie vergemakkelijken. Hun tentoonstelling en filmproject in Museum Panorama Mesdag in Den Haag proberen daarom een nieuw, meer verhalend en ecologisch beeld van de Noordzee te schetsen.