Naturalis: Nederlandse natuur onvoldoende

In dit artikel:

23 mei 2026 — Naturalis publiceert het Statusrapport Nederlandse Biodiversiteit 2026 en signaleert dat de Nederlandse natuur onder druk staat en dat er meer inspanning nodig is om gemaakte herstelafspraken te halen. Het rapport beoordeelt ruim 48.000 soorten in Nederland, nu uitgebreid met soorten uit het Caribisch deel van het Koninkrijk.

Er zijn lichtpunten: de Noordzee en het oppervlaktewater worden schoner, het aantal broedvogels en nachtvlinders stijgt, zeegras keert terug in de Waddenzee en het totale natuurareaal groeit. Tegelijk blijven veel doelstellingen buiten bereik; het tempo van herstel is onvoldoende om aan de voor 2027 gestelde afspraken te voldoen. Slechts 22 procent van de soorten uit de Habitatrichtlijn verkeert in een goede staat van instandhouding. Oorzaken zijn meervoudig en versterkend: stikstofdepositie, versnippering van leefgebieden, pesticidengebruik en andere drukfactoren.

In het Caribisch deel (Bonaire, Sint Eustatius en Saba) is de situatie zorgwekkend: 61 procent van de leefgebieden en 71 procent van de soorten wordt als ongunstig beoordeeld. Koraalriffen zijn de afgelopen 45 jaar ernstig verslechterd; omdat er lokaal nog relatief gezonde riffen voorkomen, draagt Nederland een bijzondere verantwoordelijkheid voor bescherming en herstel.

Het rapport benadrukt ook de toenemende impact van menselijke activiteiten op zee: de Noordzee verandert snel en de gevolgen voor mariene biodiversiteit zijn deels nog onduidelijk, maar zowel risico’s als kansen tekenen zich af. Marcel Beukeboom, directeur van Naturalis, vat het belang samen: "We hebben de natuur keihard nodig."

Naturalis roept burgers op actief bij te dragen: via lokale natuurverenigingen, jeugdorganisaties (JNM, NJN) of door waarnemingen te doen met de app ObsIdentify. Veel gegevens in het rapport komen van vrijwilligersorganisaties; deelname van het publiek is cruciaal om kennis te vergroten en herstel te versnellen.