Natte polder Mastenbroek is wens en schrikbeeld: „Waterboeren staat voor mij gelijk aan boeren in armoede"
In dit artikel:
In polder Mastenbroek zakt het land al jaren langzaam: ongeveer één centimeter per jaar doordat het veen inklinkt door voortdurende ontwatering. Het gebied, sinds 1364 in cultuur gebracht en nog steeds herkenbaar aan de rechtlijnige weteringen en terpbouw, wordt droog gehouden met bemaling vanaf gemaal Nieuw Lutterzijl; valt dat gemaal uit, dan staan vooral het laagste deel, De Koekoek, en omliggende delen binnen enkele dagen onder water. De Koekoek herbergt circa 600 hectare glastuinbouw.
Om de neerwaartse spiraal van bodemdaling te doorbreken en tegelijk waterveiligheid en droogtebestendigheid te vergroten, hebben regionale partijen een ingrijpend plan voorgesteld binnen de zogenoemde sponsstrategie: De Koekoek permanent (deels) onder water zetten en het peil in de hele polder verhogen. Daarmee zou oxidatie van het veen stoppen, de inklinking vertragen en de polder fungeren als opslagbuffer voor hoogwater richting Kampen en Zwolle.
Het voorstel stuit op verzet. Wethouder Erik Faber (Kampen) noemt het document onrustwekkend en vraagt zich af wie de economische schade vergoedt als het kassencomplex wordt opgeheven; de gemeenteraad van Kampen wil behoud van de tuinbouw en houdt de vernatting uit de omgevingsvisie. Watergedeputeerde Martijn Dadema roept juist op de sponsstrategie wél in die visie op te nemen, zodat wateropgaven explicieter meewegen in ruimtelijke besluiten. Het plan werd recent aan minister Vincent Karremans van Infrastructuur en Waterstaat overhandigd als voorbeeld van regionale samenwerking.
Ook onder boeren is verdeeldheid. Melkveehouder en CDA-raadslid Marco van der Vegte verzet zich fel tegen natte peilen: hij vreest inkomensverlies voor agrariërs, meer muggenoverlast en natte kelders en kruipruimtes in aangrenzende woonwijken die niet op hogere grondwaterstanden zijn ontworpen. Tegelijk erkent hij dat het huidige, sterk bemalen systeem niet houdbaar is en pleit hij voor fijnmaziger peilbeheer dat rekening houdt met variatie in veendikte.
De betrokken overheden — gemeenten Kampen, Zwartewaterland en Zwolle, provincie Overijssel en het waterschap — zijn begonnen aan een gebiedsproces om kansen en risico’s in kaart te brengen. Het waterschap werkt aan een nieuw peilbesluit. Rewetting van veengebieden is elders een bekende maatregel om zowel bodemdaling als CO2-uitstoot te verminderen en landschap meer wateropslag te geven, maar de maatschappelijke en economische gevolgen maken keuzes gevoelig en politiek beladen. De uiteindelijke koers zal daarom moeten balanceren tussen regionale waterveiligheid en lokale belangen van landbouw en woninggebieden.