Nationale Noodbriefing vanuit Zwolle: de wetenschap weet het al, nu de politiek nog
In dit artikel:
De Nationale Noodbriefing, een initiatief van Hogeschool Windesheim, moet wetenschappelijke kennis over de klimaat- en natuurcrisis vertalen in maatschappelijke actie. De landelijke aftrap vond dinsdagavond plaats in Odeon in Zwolle, waar acht deskundigen honderden bestuurders, ondernemers en vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties informeerden over de stand van de wetenschap. Het doel is dat deze sleutelfiguren de kennis verspreiden en lokaal bijeenkomsten organiseren, zodat een brede beweging ontstaat die ook politieke besluitvorming onder druk zet.
Windesheim sluit met het initiatief aan bij de traditie van de Moderne Devotie, die kennisdeling en handelen vanuit de samenleving centraal stelde. Het voorbeeld komt uit Groot-Brittannië, waar de National Emergency Briefing via een film in buurthuizen, filmhuizen en verenigingen wordt vertoond. Ook Nederland krijgt zo’n publieksfilm, die begin 2027 beschikbaar moet zijn. Deelnemers kunnen daarna gezamenlijk bespreken welke maatregelen nodig zijn.
De presentaties schetsten een samenhangend en somber beeld. Klimaatwetenschappers Heleen de Coninck en Gerrit Hiemstra waarschuwden voor verdere opwarming en vaker voorkomende hitte, droogte, overstromingen en extreme regenval. Volgens voormalig commandant der strijdkrachten Tom Middendorp kan klimaatverandering bovendien leiden tot grotere voedsel- en watertekorten, conflicten en migratie. Econoom Hans Stegeman, natuurexpert Koos Biesmeijer en deskundigen op het gebied van mentale en lichamelijke gezondheid benadrukten de gevolgen van economische groei, biodiversiteitsverlies, vervuiling en een aangetaste leefomgeving.
Ook het voedselsysteem kwam aan bod. Hanneke van Ormondt van Urgenda stelde dat niet Nederland de wereld voedt, maar dat de wereld in belangrijke mate het Nederlandse vee voedt via geïmporteerd veevoer. De intensieve veehouderij legt daardoor beslag op grondstoffen en landbouwgrond en veroorzaakt uitstoot. Een meer plantaardig voedingspatroon en biologische of regeneratieve landbouw kunnen ruimte scheppen voor voedselproductie voor mensen, natuurherstel en gezondere bodems. Daarvoor moeten ook verdienmodellen, ketens en landbouwbeleid veranderen.
Transitiedeskundige Jan Rotmans bracht de bijdragen samen onder het begrip ‘polycrisis’: meerdere crises die elkaar versterken en voortkomen uit de inrichting van de samenleving. Volgens hem zijn veel oplossingen al bekend, maar blokkeren economische belangen en politieke verhoudingen de uitvoering. Hij riep de aanwezigen op zelf verandering te organiseren. Via netwerken, verhalen en concrete voorbeelden moet de Nationale Noodbriefing zich als een olievlek door Nederland verspreiden en noodzakelijke maatregelen van onderaf afdwingen.
Vandaag Inside: Jeanneau van Beurden over irritatie bij Rob Jetten: 'Ik heb vier dagen in de kou gestaan!'