NASA-rover ontdekt enorme oude rivier onder Marsoppervlak
In dit artikel:
Een NASA-rover heeft onder het oppervlak van de Jezero-krater op Mars begraven sedimenten aangetroffen die wijzen op een oude, flinke rivierbedding. Met behulp van het grondradarinstrument Rimfax bracht Perseverance tijdens 78 ritten structuren in kaart tot ruim 35 meter diepte—bijna twee keer zo diep als eerdere metingen—en vond schuine, gelaagde afzettingen die typisch ontstaan wanneer stromend water zand en kleine keien stapelt. De lagen lijken te passen bij een middelgrote, snelstromende rivier in plaats van bij een korte, chaotische overstroming.
De afzettingen dateren van ongeveer 3,7 tot 4,2 miljard jaar geleden en bevestigen dat het Jezero-bekken destijds onderdeel was van een groter hydrologisch systeem dan uit satellietbeelden alleen bleek. Omdat de stromen waarschijnlijk langdurig en stabiel waren, suggereert dit dat er voldoende tijd en rustige condities waren om sedimenten te transporteren en te bewaren—voorwaarden die gunstiger zijn voor het ontstaan en het behoud van eenvoudige levensvormen en hun chemische sporen.
Rimfax werkt door radiogolven de ondergrond in te sturen en de teruggekaatste echo’s te analyseren; verschillende materialen geven verschillende signaturen. De waargenomen steile, opeenvolgende lagen worden op Mars nu bedekt door stof en vulkanisch puin, maar onder de oppervlakte blijft informatie bewaard die satellieten niet kunnen zien. De resultaten zijn gepubliceerd in het tijdschrift Science Advances.
De nieuwe vondst sluit aan op eerdere radarontdekkingen: zo gebruikte China's Zhurong-rover ook ondergrondradar om in Utopia Planitia oude stranden en mogelijk een uitgestrekte, vroegere oceaan aan te tonen. Internationale samenwerking speelde daarbij een rol, en Amerikaanse onderzoekers droegen bij aan de analyse.
Voor toekomstig zoeken naar sporen van leven is dit belangrijk: in water gevormde sedimenten zijn uitstekende conserveringsplaatsen voor organische moleculen en andere biosignalen. Perseverance verzamelt inmiddels monsters die ooit naar aarde teruggestuurd zouden moeten worden, maar het Mars Sample Return-programma staat onder druk door hoge geschatte kosten (meer dan 11 miljard dollar) en lange doorlooptijden; NASA zoekt naar alternatieve plannen.
Eerder deze maand meldden wetenschappers dat een door Perseverance genomen monster mogelijk gefossiliseerd materiaal bevat dat door microben zou kunnen zijn gevormd, maar niet-biologische verklaringen zijn nog niet uitgesloten. De nieuwe radarbevindingen versterken de reden om deze sedimentaire locaties prioriteit te geven bij verdere monstername en grondige analyse op aarde, omdat ondergrondse afzettingen het beste bewaarde bewijs van oud Marsleven kunnen herbergen.