NASA-raket in startblokken voor eerste bemande maanvlucht sinds 1972
In dit artikel:
Vrijdag wordt naar verwachting — op zijn vroegst — een indrukwekkende 98 meter hoge raket uit het assemblagegebouw (VAB) op Kennedy Space Center in Florida gerold. De 8.200 ton wegende stack wordt op een rijdend platform naar het lanceerplatform gebracht; die rit kan bijna twaalf uur duren en markeert het begin van de bemande Artemis II-missie, de eerste vlucht in ruim 53 jaar met als doel weer mensen rond de maan te laten vliegen.
NASA meldt dat de lancering niet eerder zal plaatsvinden dan in de nacht van 6 op 7 februari, maar dat de datum kan opschuiven afhankelijk van technische checks en weersomstandigheden. De missie neemt vier astronauten mee — drie Amerikanen en een Canadees — in de Orion-capsule. Na een korte fase in een baan om de aarde reist Orion in ongeveer vier dagen naar de maan, voert een passage langs de achterkant uit en keert vervolgens in totaal na ongeveer tien dagen terug naar de aarde; de capsule bereikt bij de terugkeer snelheden rond 40.000 km/uur en de hittebelasting kan oplopen tot ruim 2.700 °C.
Artemis II is primair een grondige test van het gecombineerde lanceersysteem en de bemande Orion. De capsule maakte al twee onbemande vluchten; bij de laatste ronde-missie in november 2022 bleek het hitteschild zwaarder belast dan verwacht, waarna productieverbeteringen zijn doorgevoerd. Ook voor Europa is het een proef: ESA leverde de servicemodule die de capsule van zuurstof, water, warmte, stroom en aandrijving voorziet, met grote zonnepanelen van Airbus Defence & Space in Leiden.
De vlucht dient als generale repetitie voor Artemis III, die NASA (optimistisch) in 2027 een maanlanding wil laten uitvoeren — mogelijk vertraagd met één tot twee jaar omdat de beoogde lander (een versie van SpaceX’ Starship) nog niet gereed is. Politieke druk bestaat om vóór 2030 een Amerikaanse terugkeer naar de maan te realiseren, deels ingegeven door Chinese maanplannen voor dat jaar. Voorlopig zijn er tot en met april zestien beschikbare lanceervensters van elk 120 minuten; voor Europeanen betekent dat veel nachtelijk kijktijd.