NASA bewijst dat we een asteroïde kunnen afbuigen: het succes van de DART-missie
In dit artikel:
In september 2022 ramde NASA’s ruimtesonde DART opzettelijk de 170 meter brede maan Dimorphos, die in een baan rond de grotere asteroïde Didymos draait. Nieuwe metingen, gepubliceerd in Science Advances, laten zien dat die botsing niet alleen de omlooptijd van Dimorphos verkortte (met ongeveer 33 minuten), maar ook de baan van het hele asteroïdensysteem rond de zon licht heeft verlegd. Dit bevestigt dat een gerichte kinetische inslag een haalbare methode is voor planetaire verdediging tegen mogelijke toekomstige inslagen.
De verandering in het baanmoment van het stel is uiterst klein: de snelheid van het systeem langs zijn baan om de zon nam met minder dan vijf centimeter per uur toe. Toch kan zo’n geringe afwijking op lange termijn voldoende zijn om een object van een botsingskoers met de aarde af te buigen, zoals NASA’s hoofdwetenschapper voor kleine hemellichamen, Tom Statler, opmerkte. Onderzoekers detecteerden de subtiele verschuiving door jarenlange waarnemingen met radar, telescopen en steroccultaties — momenten waarop de asteroïde een verre ster kort verduistert, wat precieze positiemetingen mogelijk maakt.
De analyse toont ook dat het afgeworpen materiaal bij de inslag een belangrijke rol speelde: brokstukken die ontsnapten namen extra momentum mee en vergrootten de effectiviteit van de botsing. Met andere woorden, de impuls van de inslag werd ruwweg verdubbeld door het uitgeworpen puin. Uit de waarnemingen blijkt verder dat Didymos relatief dicht en Dimorphos veel lichter en minder compact is, wat past bij het idee dat de kleinere maan ooit uit materiaal van de grotere ontstond. Didymos is naar schatting ongeveer 200 keer zwaarder dan Dimorphos, wat verklaart waarom de totale verplaatsing van het tweetal beperkt bleef.
Er is geen direct gevaar voor de aarde vanuit dit systeem en naar verwachting blijven Didymos en Dimorphos de komende eeuw op veilige afstand. De DART-missie — een proef van ongeveer 330 miljoen dollar — levert desalniettemin een overtuigende proof-of-concept: mensen kunnen de beweging van natuurlijke objecten in de ruimte beïnvloeden. Later deze eeuwsdecade zal ESA’s Hera-missie het systeem bezoeken om de krater en de structuur van beide asteroïden gedetailleerd te bestuderen, wat cruciale data zal opleveren over hoe effectief soortgelijke interventies in de praktijk kunnen zijn. Ter context: ook relatief kleine meteoroïden kunnen grote schade aanrichten, zoals de Tsjeljabinsk-explosie van 2013 aantoont, waardoor toezicht en verdedigingsopties relevant blijven.