NAM had twee kopers voor kantoor in Assen, maar moet nu verplicht met de gemeente onderhandelen. Kan dat zomaar?

In dit artikel:

De gemeente Assen heeft het voorkeursrecht uitgeroepen op het voormalige NAM-kantoor aan de Schepersmaat, waarmee zij de NAM verplicht eerst met de gemeente te onderhandelen voordat verkoop aan de twee andere geïnteresseerden kan plaatsvinden. Eerder deze maand had het Wilhelmina Ziekenhuis Assen (WZA) een bod gedaan dat door de NAM werd afgewezen; met de stap van dinsdag schuift de gemeente zichzelf — en daarmee het ziekenhuis als potentiële gebruiker — op de voorgrond.

Het voorkeursrecht geeft de gemeente het eerste recht van koop om bijvoorbeeld bouwplannen te sturen, te voorkomen dat plekken in bestemmingsplannen door private kopers worden veranderd of om grondprijsopdrijving tegen te gaan. Assen motiveert haar zet met de wens dat het WZA in de toekomst naar het NAM-gebouw kan uitwijken; woningbouw ter plaatse werd eerder al door de gemeente als ongewenst bestempeld.

Juridisch betekent het voorkeursrecht niet dat de NAM verplicht is te verkopen, noch dat de gemeente gedwongen is te kopen: verkoop kan alleen plaatsvinden tegen een marktconforme prijs. Lukt het de partijen niet om het eens te worden, dan kan de NAM de gemeente verzoeken binnen vier weken een procedure voor prijsvaststelling bij de rechtbank te starten. In dat geval schakelt de rechtbank onafhankelijke taxateurs in en kan verkoop tegen die vastgestelde marktwaarde volgen. Als de gemeente niet binnen vier weken die procedure begint, mag de NAM het pand gedurende drie jaar aan een andere partij verkopen.

Het recht geldt in ieder geval drie jaar, tenzij de ziekenhuisfunctie vooraf in het omgevingsplan wordt vastgelegd; bij een dergelijke bestemmingswijziging kan de gemeente in uiterste gevallen tot onteigening overgaan — een zelden gebruikte optie en juridisch complex. De NAM kan nog tegen het voorkeursrecht in beroep gaan; het is op dit moment onduidelijk of zij dat zal doen.