NAM en Staat weer tegenover elkaar in de rechtbank, wat staat er op het spel?

In dit artikel:

De NAM en de Staat staan vanaf maandag drie dagen tegenover elkaar bij de rechtbank in Groningen over wie welke herstelkosten voor de gasproblemen in Groningen moet betalen. Centraal staat het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG), dat sinds 2020 schade aan en waardevermindering van woningen afhandelt. De overheid betaalt die claims eerst en stuurt de nota’s door naar de NAM, maar die bestrijdt nu de hoogte van de opgevoerde bedragen.

De zaak bestaat feitelijk uit twee aaneengeschakelde procedures: maandag en dinsdag draait het om fysieke schades aan huizen over 2020–2021 (ongeveer €268 miljoen), woensdag gaat het over waardedaling van woningen in diezelfde jaren (€521 miljoen). Naast deze openbare bestuursrechtelijke procedures lopen er ook meerdere arbitragezaken tussen NAM en Staat (waaronder over 2018–2020) die achter gesloten deuren worden behandeld. Pogingen tot een schikking strandden onder meer door de val van kabinet‑Schoof.

De kern van het geschil is technisch: niet of de NAM moet bijdragen, maar hoeveel. NAM betoogt dat de overheid te ruim heeft gerekend — onder meer omdat de kaart waarmee schadegebieden zijn afgebakend te groot zou zijn en omdat waardevermindering volgens NAM geleidelijk afnam vanaf 2012, zodat sommige uitbetalingen te vroeg zijn gedaan. De minister verzet zich daartegen: volgens haar zijn de IMG‑berekeningen betrouwbaar, moet per geval worden beoordeeld en schrijft de wet voor bij twijfel in het voordeel van de gedupeerde te beslissen. Bovendien zou het onderzoek waarop het IMG zich baseert aantonen dat waardevermindering over de jaren redelijk constant bleef.

Einduitspraken kunnen nog maanden op zich laten wachten en een uitspraak deze zomer is pas mogelijk; een hoger beroep ligt in de lijn der verwachting. Belangrijk voor bewoners: de lopende afhandeling van schadeclaims gaat door en uitbetaalde vergoedingen worden niet teruggevorderd tijdens dit juridische debat.