Nachtopvang helpt niet tegen asielprobleem: 'Dit slepen met mensen is inhumaan'
In dit artikel:
In de praktijk wordt de drukte bij het aanmeldcentrum in Ter Apel tijdelijk opgevangen met nachtopvangplaatsen buiten het centrum, maar COA en onderzoekers waarschuwen dat dat geen duurzame oplossing is. De afgelopen nachten bood de gemeente Groningen asielzoekers die geen plek in Ter Apel kregen een onderkomen aan; de komende nachten worden zij naar Warffum in Noord‑Groningen vervoerd. Elke avond betekenen dit bussen heen en weer, iets wat het COA en VluchtelingenWerk als onmenselijk en contraproductief bestempelen. Een deel van de mensen weigert daarom op de bussen te stappen en brengt de nacht buiten in Ter Apel door, mede omdat sommige slaapplekken lawaaiig en oncomfortabel zijn.
Volgens het COA is er op zeer korte termijn extra opvang nodig: circa 500 plaatsen nu en naar schatting 8.000 tegen het einde van de zomer, hetzij door nieuwe locaties, hetzij door verlenging van bestaande contracten. Voor een structurele verlichting van de druk is vooral uitvoering van de spreidingswet essentieel: die wet moet gemeenten verplichten meer permanente opvanglocaties te creëren, zodat azc’s minder vaak opgeschaald hoeven te worden en veel verhuisbewegingen verdwijnen.
De spreidingswet geldt sinds februari 2024 maar de invoering liep stroef doordat eerdere politici plannen tegenhielden; dat vertraagde gemeentelijke voorbereidingen. Minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie) zal gemeenten aanspreken die nog niet voldoen aan hun plicht en kan uiteindelijk ook dwingende maatregelen nemen.
Verder zijn er twee knelpunten die doorstroom belemmeren. Ten eerste verblijven ongeveer 19.000 statushouders nog in azc’s omdat er te weinig sociale huurwoningen beschikbaar zijn; zij vullen bijna een derde van de plekken die bedoeld zijn voor nieuwe aanmeldingen. Onderzoeker Carolus Grütters wijst erop dat snelle vrijgave van sociale huur voor statushouders direct veel ruimte zou opleveren, maar dat zo’n rigoureuze maatregel onwaarschijnlijk lijkt. Het kabinet onderzoekt ook doorstroomlocaties in of nabij gemeenten zodat nieuwgeïnteresseerden alvast kunnen starten met inburgering en werk. Ten tweede duren beslissingen van de IND vaak langer dan een jaar, waar zes maanden wettelijk geldt — een verschil dat grotendeels op personeelstekort terug te voeren is.
Terwijl politieke keuzes uitblijven, blijven mensen dagenlang op het grasveld bij Ter Apel wachten; vrijwilligers signaleren groeiende onzekerheid en uitzichtloosheid bij hen.