Vanwege kwetsbare Veluwe voorlopig geen vakantievluchten vanaf Lelystad
In dit artikel:
Het nieuwe kabinet wil Lelystad Airport inzetten voor ongeveer tienduizend vakantievluchten en ziet ook een militaire rol, maar de plannen stuiten op grote juridische en ecologische belemmeringen. Ondanks ruim 243 miljoen euro aan investeringen en enkele proefvluchten — en symbolische acties van Greenpeace — is er nog nauwelijks commerciële activiteit op het vliegveld. Royal Schiphol Group bereidt zich voor op een mogelijke start in 2027, maar deskundigen noemen dat onwaarschijnlijk zonder stevige natuurmaatregelen.
Het belangrijkste obstakel is een nieuwe natuurvergunning. Binnen een straal van 25 kilometer rond Lelystad ligt de stikstofdepositie te hoog; nabijgelegen Natura2000-gebieden zoals de Veluwe en De Weerribben verkeren in slechte staat. Berekeningen van de verwachte stikstofuitstoot bleken hoger dan oorspronkelijk ingeschat, waardoor vergunningprocedures opnieuw moeten worden doorgerekend. Eerdere pogingen om stikstofruimte te creëren, bijvoorbeeld via uitkoop van boeren, werden door de Raad van State teruggefloten: de overheid moet eerst daadwerkelijk emissies terugdringen zodat natuur kan herstellen.
Ook landelijke evaluaties ondersteunen de zorg: het Planbureau voor de Leefomgeving concludeert dat het nieuwe kabinet weliswaar meer doet dan het vorige, maar nog niet genoeg om de gestelde doelen te halen. Juridische acties van milieuorganisatie Mobilisation for the Environment onder leiding van Johan Vollenbroek hebben geleid tot scherper toezicht en rechterlijke uitspraken die uitkoopmaatregelen minder snel als oplossing toelaten. Vollenbroek en andere experts stellen dat pas bij een substantiële emissiereductie nieuwe ontwikkelingen weer mogelijk zijn — en dat zij juridische tegenstand blijven organiseren.
Voor militaire inzet ligt de juridische route anders; nationale veiligheid weegt zwaarder, waardoor het stationeren van F-35’s op Lelystad juridisch haalbaarder lijkt dan commerciële vluchten. Daarnaast speelt het klimaatargument: uitbreiding van vluchten conflicteert met doelen voor CO2-reductie. Experts adviseren te investeren in treinverbindingen en het terugdringen van het aantal vluchten als effectievere manier om zowel stikstof als klimaatproblemen aan te pakken. Conclusie van specialists: commerciële opening in de korte termijn is twijfelachtig — hooguit bij toekomstig gebruik van elektrische korteafstandsvliegtuigen zou commerciële activiteit voorstelbaar zijn.