Naar de stembus voor verkiezing Insect van het Jaar
In dit artikel:
Nederland mag weer stemmen: van 22 maart tot en met 7 april kiest het publiek op Insectvanhetjaar.com het Insect van het Jaar 2026. De vijfde editie van deze publieksverkiezing — sinds 2022 georganiseerd door Taxon Foundation, EIS Kenniscentrum Insecten, de Nederlandse Entomologische Vereniging en Naturalis — heeft tot doel positieve aandacht voor insecten te vergroten en hun onmisbare ecologische rollen onder de aandacht te brengen.
Vijf minder bekende maar fascinerende soorten maken kans, elk gekoppeld aan een bekende Nederlander die als ambassadeur optreedt:
- Vuurzwamveervleugelkever (Baranowskiella ehnstromi) — vertegenwoordigd door Frédérique Spigt. Dit extreem kleine kevertje leeft in de poriën van vuurzwammen, eet sporen en kan die verspreiden; zijn lichaam is sterk gereduceerd (bijvoorbeeld zonder hart).
- Boerenwormkruidbladrandluis (Coloradoa tanacetina) — gesteund door Nanoah Struik. Deze bladluis kan zich ongeslachtelijk voortplanten en baart levende, al vruchtbare nimfen; na enkele generaties verschijnen ook gevleugelde vormen en mannetjes voor seksuele voortplanting.
- Zandoorworm (Labidura riparia) — ambassadeur Emma Wortelboer. Deze soort leeft in zandverstuivingen, heeft ingenieus opvouwbare vleugels, en toont ouderzorg: vrouwtjes bewaken en reinigen hun eieren en jongen. Mannetjes beschikken over een reservepenis voor ingeval van beschadiging.
- Grote rietsigaargalvlieg (Lipara lucens) — vertegenwoordigd door Chris Bergström. De larve veroorzaakt sigaarvormige gallen in riet die als eetbare, beschermende huisjes dienen en later door vele andere insecten worden gebruikt — sommige soorten zijn zelfs afhankelijk van die gallen.
- Hertenluisvlieg (Lipoptena cervi) — gesteund door Maarten van Rossem. Nadat een exemplaar een hert vindt, werpt het zijn vleugels af en leeft het in de vacht; de vrouwtjes baren larven die direct verpuppen.
De winnaar wordt op 12 april bekendgemaakt tijdens een live-uitzending van Vroege Vogels. Naast media-aandacht krijgt het winnende insect een wetenschappelijk onderzoek toegewezen en wordt een excursie georganiseerd om de soort in het veld op te zoeken. Vorig jaar won de harkwesp (Bembix rostrata) met 46 procent van de stemmen; eerdere titels gingen naar de veldkrekel (2024), de wc-motmug (2023) en de waterschorpioen (2022).
De verkiezing wil het publiek laten zien dat insecten meer doen dan bestuiven: ze ruimen afval op, recyclen voedingsstoffen en vormen voedsel voor vele andere dieren. Door verrassende, soms onopvallende soorten in de spotlights te zetten hopen de organisatoren waardering te vergroten en aandacht te vragen voor het behoud van hun leefomgevingen.