Naakte nonnen op rolschaatsen in oog van de storm? Dat moet ik zien
In dit artikel:
Florentina Holzinger, Oostenrijkse performancekunstenares, staat opnieuw in het middelpunt van de belangstelling met haar nieuwste productie Sancta — een feministische opera die in Antwerpen door Opera Ballet Vlaanderen wordt gebracht en tot 9 april te zien is (maar inmiddels uitverkocht). De voorstelling bevat naakte vrouwen verkleed als nonnen op rolschaatsen, expliciete seksuele scènes en (nep)bloed, en heeft daardoor heftige reacties uitgelokt: onder meer bisschop Johan Bonny noemde het gebruik van nonnenkostuum respectloos, en polariserende politici hekelen het als een soort “freakshow”.
Toch prijst de auteur Holzinger juist om het theatrale lef. Drie kernpunten uit het stuk en de bredere werking van Holzingers oeuvre worden benadrukt:
- Het raakt je: Holzingers werk werkt als een schok — geconfronteerd met lichamelijkheid, taboes en schokkende beelden voel je je wakker geschud uit de routine. De schrijfster geeft toe soms weg te kijken, maar trekt telkens toch naar haar voorstellingen vanwege die intense ervaring.
- Feministische insteek en inclusiviteit: Sancta draait expliciet om de manier waarop vrouwelijke seksualiteit door de Kerk en de samenleving wordt gedemoniseerd. Holzinger draait traditionele verwachtingspatronen over vrouwen om en cast bewust breed — mensen met dwerggroei, mensen met het syndroom van Down of ouderen met een rollator krijgen podiumruimte. Dat is precies wat tegenstanders reductionistisch afdoen als schokkend; voor de maker is het een politiek en esthetisch statement over lichaam en autonomie.
- Visuele inventiviteit en productie-ambitie: los van de maatschappelijke discussie is Sancta visueel een spektakel. Klassieke en sacrale beelden worden onherkenbaar herwerkt — denk aan een Sixtijnse kapel als klimwand, een vrouw die als een klokklepel hangt, of een robotarm die een zwangere paus door de lucht slingert. Circus, acrobatiek, dans en slapstick worden gecombineerd met een live orkest dat soepel van klassiek naar punkrock en pop schakelt; dirigent Marit Strindlund krijgt bijzondere vermelding. De productie lijkt qua budget en ambitie telkens te groeien.
De auteur sluit met een persoonlijke aanbeveling: ondanks de controverse blijft ze trouw aan Holzingers werk en raadt ze aan de naam te onthouden en ticketalerts te zetten voor toekomstige tournees. Sancta plaatst theatrale provocatie en inclusief feminisme boven veilige kunst.