Na zetelroof wil NSC'er Nicolien van Vroonhoven tóch weer de Kamer - 'de Haagse gifpit' - in

In dit artikel:

Nicolien van Vroonhoven, fractievoorzitter van Nieuw Sociaal Contract (NSC), keert na twijfel toch terug naar de Haagse politiek. Tijdens haar zomervakantie overwoog ze definitief te stoppen, maar de overstap van NSC-Kamerlid Agnes Joseph naar coalitiepartner BBB — iets wat Van Vroonhoven scherp veroordeelt als een ‘zetelroof’ — heeft haar doen besluiten weer op de kieslijst te staan die NSC komende maandag presenteert. Ze wil nog een kans geven om het werk waar de partij twee jaar geleden met Pieter Omtzigt aan begon af te maken: een overheid die meer dienstbaar is aan burgers en meer bestaanszekerheid biedt.

De afgelopen maanden noemt Van Vroonhoven ‘ruig’: persoonlijke onrust door mediaoptredens en politieke wrijving binnen de coalitie en in de Kamer. Een belangrijk kantelpunt was dat VVD en BBB in juni tegen een eerder gemaakte afspraak stemden over een amendment dat illegaal verblijf strafbaar zou stellen; daardoor dreigt die wet alsnog te stranden in de Eerste Kamer. Dat conflict, samen met de afsplitsing van Joseph, maakte haar aanvankelijke besluit om Den Haag te verlaten onzeker.

Pieter Omtzigt, medeoprichter en voormalig stemmenkanon van NSC, is wegens gezondheidsredenen uit de actieve politiek. Van Vroonhoven zegt nog veel contact met hem te hebben en dat zijn gezondheid verbetert, maar een comeback niet te verwachten is. De afwezigheid van Omtzigt én de snelle electorale groei in 2023 legden zware druk op de jonge partij: van twintig zetels destijds tot volgens recente peilingen mogelijk geen enkele zetel bij de verkiezingen op 29 oktober. Van Vroonhoven erkent dat NSC fouten maakte; de snelle schaalvergroting en het ontbreken van een compact, stabiel operatiemodel maakten het moeilijk om koers te houden.

Ze staat wel achter de beslissing destijds om met VVD en PVV in bestuursoverleg te gaan, omdat die samenwerking volgens haar inhoudelijk overeenkwam met de kiezersboodschap over strenger migratiebeleid en andere verhoudingen tussen burger en overheid. Tegelijk geeft ze aan dat de fractie na het wegvallen van Omtzigt misschien te voorzichtig was, terwijl er wel stappen zijn gezet — bijvoorbeeld rond het beperken van arbeids- en studiemigratie.

Als ze terugkeert in de Kamer wil Van Vroonhoven vooral weer aan het ‘gewone’ wetgevingswerk: wetten maken en inhoudelijk vormgeven aan de politieke doelen van NSC. De partij staat voor een laatste kans: zichzelf hervinden, eerlijk verantwoording afleggen over de gemaakte fouten en proberen het vertrouwen van teleurgestelde kiezers terug te winnen.