Na vijf jaar Taliban blijven vrouwen in Afghanistan vechten voor een toekomst

In dit artikel:

Vijf jaar nadat de Taliban Kabul heroverden, blijft Afghanistan het enige land ter wereld waar meisjes na hun twaalfde geen voortgezet onderwijs mogen volgen. In een meisjesschool maken ongeveer veertig leerlingen waarschijnlijk een van hun laatste toetsen. Hoewel de Taliban tijdens vredesonderhandelingen beloofden vrouwen toegang tot onderwijs te geven, werd het onderwijs voor meisjes boven de twaalf in maart 2022 stilgelegd. Formeel zeggen de machthebbers dat een veilige oplossing nog wordt gezocht, maar volgens Human Rights Watch zijn hun beloften niet betrouwbaar.

De uitsluiting raakt volgens de Verenigde Naties bijna 2,5 miljoen meisjes en vrouwen. Tegelijkertijd hebben de Taliban hun beperkingen de afgelopen vijf jaar verder uitgebreid. De in 2024 ingevoerde deugdwet verplicht vrouwen onder meer hun lichaam volledig te bedekken, beperkt hun bewegingsvrijheid en verbiedt dat hun stem in het openbaar wordt gehoord. Ook is de huwelijksleeftijd verlaagd: vanaf het begin van de puberteit kan een meisje worden uitgehuwelijkt. Onderzoeker Fereshta Abbasi noemt Afghanistan daarom een van de zwaarste mensenrechtencrises ter wereld en de ernstigste crisis voor vrouwenrechten.

Scholen proberen de ambities van meisjes desondanks levend te houden. Op identiteitskaartjes staat naast hun naam ook het beroep dat ze later willen uitoefenen, zoals arts of ingenieur. Leraren en ouders spreken de leerlingen met die toekomstige beroepstitel aan, om hun motivatie niet te breken. De meisjes blijven hopen dat verder leren ooit weer mogelijk wordt.

Veel vrouwen zoeken inmiddels hun toevlucht tot geheime scholen. Werkloze leraressen geven drie keer per week les in kelders van woonhuizen aan groepen vrouwen van vijftien tot 25 jaar. De lestijden wisselen om ontdekking te voorkomen. De lessen, die onder meer met geld van Nederlandse particulieren worden gesteund, bieden deelnemers ondanks angst en uitzichtloosheid een deel van hun toekomst en hoop terug.