Na ruim halfjaar staakt-het-vuren is de situatie in Gaza 'stabiel slecht'
In dit artikel:
Al sinds het staakt-het-vuren dat onder druk van de Amerikaanse regering van Donald Trump in oktober 2025 tot stand kwam, blijft Gaza in praktijk een gewelddoorsneden gebied. Correspondent Pepijn Nagtzaam zegt dat er wel formeel een bestand is, maar dat Israël nog bijna dagelijks bombardementen en beschietingen uitvoert. Donderdag vielen bij een Israëlische aanval op Gaza‑stad volgens lokale bronnen elf doden; Israël meldt dat onder de slachtoffers vier hooggeplaatste leden van de veiligheidsdiensten van Hamas zaten, maar ook vrouwen en kinderen werden getroffen. Sinds oktober heeft het Palestijnse ministerie van Gezondheid meer dan 940 doden geregistreerd.
Het oorspronkelijke akkoord zou een geleidelijke vrede mogelijk maken: Hamas ontwapenen, Israël terugtrekken tot afgesproken lijnen en daarna wederopbouw. In de praktijk zijn die stappen niet gezet. Integendeel: het Israëlische leger breidt zijn controle uit en drukte premier Netanyahu recentelijk zijn troepen op het hart 70 procent van Gaza onder controle te brengen, waar eerder 53 procent werd genoemd. Daarbij circuleren binnen Israël plannen — onder meer genoemd door minister Katz — die verwijzen naar migratie of verplaatsing van Palestijnen uit Gaza, iets wat volgens Nagtzaam echo’s oproept van het discours van vorig jaar.
Humanitaire hulp komt onregelmatig binnen en wordt streng gecontroleerd. Israël beslist welke goederen toegelaten worden, en alles wat mogelijk ‘dual use’ kan zijn wordt vaak geweigerd. Het Rode Kruis meldt dat op goede dagen honderd vrachtwagens de grens passeren, maar dat er ook meerdere dagen geen aanvoer is; ongeveer de helft van de ingezonden hulp wordt uiteindelijk afgewezen. Woordvoerder Daniëlle Brouwer zegt dat het niet aan geld of middelen ontbreekt — vele hulpgoederen mogen simpelweg niet binnen.
Een van de grootste knelpunten is brandstoftekort. Zonder voldoende brandstof lopen generatoren in ziekenhuizen stil, wordt broodproductie belemmerd en stokt watervoorziening en afvalverwerking. De Palestijnse Rode Halve Maan heeft maandelijks ongeveer 210.000 liter nodig voor de gezondheidszorg maar ontvangt gemiddeld zo’n 126.500 liter. Daardoor functioneren van de 33 ziekenhuizen slechts vijf nog deels; veel operaties vinden plaats in tijdelijke veldhospitals die langzamerhand permanent zijn geworden.
Wederopbouw is nauwelijks begonnen. Veel mensen verblijven nog in tenten; anderen kiezen uit wanhoop voor half ingestorte gebouwen met het risico op instorten. Slechte hygiëne en een niet opgehaald afvalprobleem leiden tot ratten en vergroten de kans op uitbraken van ziekte.
Samenvattend: de situatie is minder chaotisch dan tijdens de hevigste bombardementen, maar het blijft “stabiel slecht”: aanhoudend geweld, toenemende Israëlische controle over grondgebied, beperkte en onregelmatige hulpstroom en geen zicht op politieke oplossingen of grootschalige wederopbouw. Internationale aandacht en concrete stappen zijn uitgebleven — mede door andere crises in de regio — waardoor er voorlopig weinig verandert aan de dagelijkse realiteit voor de 2,1 miljoen bewoners van Gaza.