Na nieuwe ontslagen bij Antwerpse chemie: "Sector moet zichzelf heruitvinden"

In dit artikel:

De Belgische chemiesector verkeert volgens professor Wouter Van Bockhaven van de Antwerp Management School in een structurele crisis. Nadat Covestro aankondigde de productie van polycarbonaat in de Antwerpse haven te stoppen, dreigen 309 banen te verdwijnen en worden 260 werknemers ontslagen. Ook bij GSK, BASF en ExxonMobil staat de werkgelegenheid of productie onder druk.

Volgens Van Bockhaven wordt de sector zwaar geraakt door de hoge energiekosten in Europa, de concurrentie met de Verenigde Staten en de toevloed van goedkope Chinese producten. Amerikaanse energie is ongeveer 3,5 keer goedkoper, terwijl de VS zijn markt afschermt. China produceert bovendien onder minder strenge milieuregels. Naar verwachting verdwijnt in Europa nog 39 miljoen ton aan chemische productie. België wordt daarbij extra hard getroffen, omdat het een van de grootste chemieclusters ter wereld heeft. Wat eenmaal verdwijnt, keert volgens de professor waarschijnlijk niet terug.

De overheid moet op korte termijn de schok opvangen en op langere termijn zorgen voor meer investeringszekerheid en goedkopere, nieuwe energie. Ook de Europese Unie moet oneerlijke concurrentie aanpakken, onder meer via de koolstofgrenstaks CBAM. Volgens Van Bockhaven is snelle actie nodig.

De gevolgen voor de welvaart zijn groot: de chemie vertegenwoordigt in Vlaanderen ruim 30 procent van de toegevoegde waarde en export en biedt werk aan ongeveer 65.000 mensen. Sinds 2022 ging al circa 10 procent van de productiecapaciteit verloren. De sector heeft daarom een tweesporenbeleid nodig: bestaande activiteiten beschermen én nieuwe groeimarkten ontwikkelen, zoals specialty chemicals, duurzame chemie en kritieke materialen. Meer van dezelfde productie volstaat niet meer; de sector moet zichzelf heruitvinden.