Moordpoging Schoonhoven lijkt op werkwijze Iraans regime: 'Past in patroon'
In dit artikel:
Na de schietpartij donderdagochtend in Schoonhoven, waarbij een man van Iraanse afkomst werd neergeschoten, hebben Nederlandse autoriteiten extra beschermingsmaatregelen genomen voor Iraniërs in het land. Justitieminister David van Weel noemde kort na het incident dat betrokkenheid van het Iraanse regime niet kan worden uitgesloten; veiligheidsdiensten onderzoeken de zaak, maar hebben tot nu toe geen direct bewijs voor een verband gevonden. Het slachtoffer had zich eerder publiekelijk kritisch over het regime geuit.
De zorgen over Iran zijn niet nieuw: de AIVD schrijft betrokkenheid van Iraanse autoriteiten toe aan eerdere moorden in Nederland (Almere in 2015 en Den Haag in 2017) en aan een in 2024 verijdelde moordpoging in Haarlem. Internationale voorbeelden – onder meer in Zweden en Denemarken – tonen een vergelijkbaar patroon, waarbij Iraanse vertegenwoordigers volgens onderzoekers criminele netwerken en soms jeugdgroepen rekruteren voor aanslagen. De Zweedse veiligheidsdienst SÄPO onderzocht in 2024–2025 plannen en aanslagen op Israëlische ambassadegebouwen in Stockholm en Kopenhagen waarbij dergelijke groepen werden ingezet.
Specialisten leggen uit dat Iran vaak niet rechtstreeks eigen agenten inzet omdat dat te veel bewijsbare sporen oplevert; in plaats daarvan worden tussenpersonen via sociale media, met name anonieme Telegramkanalen, benaderd. Die werkwijze vermindert het risico op directe toeschrijving en maakt gebruik van mensen zonder sterke banden met Iran. Politiechef Youssef Ait Daoud waarschuwde dat ook andere landen via sociale media proberen mensen in Nederland te rekruteren; hij leidt het Team Statelijke Inmenging dat de nationale dreiging monitort.
Analisten noemen drie mogelijke motieven voor het ronselen van uitvoerders: het intimideren van Iraanse dissidenten zodat ze zwijgen, het voorkomen van het lekken van gevoelige informatie (niet van toepassing in Schoonhoven omdat het slachtoffer openlijk kritische informatie deelde), en het creëren van binnenlandse druk door een ver conflict tastbaar te maken. De Nederlandse autoriteiten blijven alert en nemen extra beschermingsmaatregelen terwijl het onderzoek loopt.