Na Hitler-rel omroep ON uit het bestel? 'Minister kan optreden'

In dit artikel:

Het kabinet onderzoekt of omroep Ongehoord Nederland (ON) juridisch kan worden aangepakt of uit het publieke bestel kan worden gezet. Aanleiding is een online-uitzending van eind juli waarin een uitspraak van Adolf Hitler werd besproken. Daarover kwamen tientallen klachten binnen bij de Ombudsman voor de publieke omroepen; een meerderheid in de Tweede Kamer vindt dat de grens is bereikt.

ON heeft sinds 2022 een aspirantenstatus binnen het publieke bestel en zendt uit op NPO 1 en NPO Radio 1. Bij een toekomstige aanvraag voor een definitieve licentie kan de minister de omroep opnieuw beoordelen. Volgens mediarechtadvocaten moet dat zorgvuldig gebeuren, omdat politieke inmenging de persvrijheid en de onafhankelijkheid van de publieke omroep kan aantasten.

Het Commissariaat voor de Media ziet toe op naleving van de Mediawet en kan boetes opleggen. Bij meerdere sancties kan een vergunning uiteindelijk worden ingetrokken. Mediarechtgeleerde Wouter Hins stelt dat daarvoor in één jaar minstens twee sancties nodig zijn. ON kreeg in september 2025 een boete wegens belangenverstrengeling rond presentator Tom de Nooijer, maar er is snel een tweede sanctie nodig voordat de termijn verstrijkt.

De Hitler-uitzending staat niet op zichzelf. ON staat al langer onder verscherpt toezicht en kreeg eerder sancties vanwege gebrekkige samenwerking en het niet naleven van journalistieke regels. Eerdere pogingen om de vergunning in te trekken liepen vast, mede omdat de NPO onvoldoende juridische grondslag zag en een bewindspersoon niet over de journalistieke code gaat. Volgens Hins kan de Tweede Kamer daarom alleen via een initiatiefwetsvoorstel de Mediawet aanpassen. Eén incident is juridisch onvoldoende om ON uit het bestel te verwijderen; het fragment kan bovendien ook strafrechtelijk worden onderzocht.