Na aankondiging van premier Jetten in Nederland: waarom is er nog geen wetgeving over draagmoederschap?

In dit artikel:

De Nederlandse premier Rob Jetten en zijn partner Nicolás Keenan verwachten hun eerste kind via een eiceldonor en een draagmoeder. Hun aankondiging heeft in Nederland en België de discussie over draagmoederschap opnieuw aangewakkerd. In beide landen is draagmoederschap toegestaan, maar bestaat er nog nauwelijks een duidelijk wettelijk kader. Alleen draagmoederschap uit winstbejag is verboden; een altruïstische vergoeding of onkostenregeling is wel mogelijk.

Door die juridische leemte is de draagmoeder bij de geboorte automatisch de juridische ouder. Wensouders moeten vervolgens een adoptieprocedure doorlopen, waardoor zij soms lange tijd geen medische beslissingen voor hun kind kunnen nemen en geen ouderschapsverlof kunnen opnemen. Ook bij problemen tijdens de zwangerschap, bijvoorbeeld over medische ingrepen, is onduidelijk wie beslist. Volgens Jan De Lepeleire van het Raadgevend Comité voor Bio-ethiek moet de draagmoeder daarbij een belangrijke zelfstandige beslissingsmacht behouden. Het comité vindt ouderschap via draagmoederschap ethisch aanvaardbaar, maar pleit voor duidelijke regels.

In België moet minister van Justitie Annelies Verlinden nog dit jaar een wetsvoorstel indienen. De regering heeft daarvoor 1 december als deadline afgesproken, al moeten eerst nog begrotingsafspraken worden gemaakt. Het dossier is gekoppeld aan andere gevoelige ethische kwesties, zoals de abortustermijn en euthanasie bij dementie. Vooruit-voorzitter Conner Rousseau steunt wettelijke regeling en noemt de huidige erkenningsprocedures voor wensouders onredelijk.

Ook Nederlandse politici moeten nog voldoende steun vinden voor nieuwe regelgeving. De partij D66 van Jetten krijgt daarbij onder meer tegenstand van de streng christelijke SGP. Volgens arts Guy T’Sjoen, die zelf met zijn man twee kinderen via draagmoederschap kreeg, kan de aankondiging van Jetten wel helpen om het onderwerp en de wetgeving in beide landen vooruit te brengen. De reacties blijven echter verdeeld, omdat draagmoederschap naast praktische ook belangrijke ethische vragen oproept.