Na 2 doden in Vlaanderen: wat is het westnijlvirus en hoe gevaarlijk is het voor de mens?

In dit artikel:

Na vijf mogelijke besmettingen met het westnijlvirus in Vlaanderen staat de ziekte opnieuw in de belangstelling. Het virus wordt verspreid door muggen die eerst een besmette vogel hebben gestoken. Mensen kunnen na een beet ziek worden, maar dragen het virus doorgaans niet verder over.

Westnijlvirus komt al sinds de jaren 1950 in Europa voor en circuleert vooral in Zuid- en Centraal-Europa, onder meer rond de Middellandse Zee en op de Balkan. Het virus werd oorspronkelijk door trekvogels uit Afrika naar Europa gebracht. Het is nog onduidelijk in welke mate het in België circuleert, omdat systematische monitoring ontbreekt. Wel blijkt uit onderzoek van de KU Leuven dat de in België voorkomende huissteekmug (Culex pipiens) het virus kan opnemen en via haar speeksel overdragen.

De meeste infecties verlopen zonder klachten. Ongeveer een op de vier besmette mensen krijgt na twee tot veertien dagen symptomen zoals koorts, hoofdpijn, spierpijn, huiduitslag en gezwollen lymfeklieren. Doorgaans volgt volledig herstel, al kan vermoeidheid nog weken of maanden duren. Bij ongeveer één procent ontstaat een ernstige neurologische aandoening, zoals hersenontsteking of hersenvliesontsteking. Vooral ouderen lopen daarbij extra risico en de ziekte kan dodelijk zijn.

Hoge temperaturen in de lente en zomer, droge zomers en warme winters bevorderen de verspreiding. Onderzoek van de VUB en ULB heeft een duidelijk verband aangetoond tussen klimaatverandering en de opmars van het virus in Zuidoost-Europa. Door de opwarming kunnen geschikte omstandigheden en het verspreidingsgebied de komende jaren verder naar het noorden opschuiven. Een specifieke behandeling of vaccin bestaat niet; artsen bestrijden alleen de symptomen. Naast muggenbestrijding is het afremmen van de klimaatopwarming daarom belangrijk om verdere verspreiding te beperken.