Na 1 jaar Trump paaien: is de maat nu echt vol voor de Europese Unie?
In dit artikel:
Donderdagavond komen de Europese regeringsleiders met spoed bijeen in Brussel nadat president Trump met hogere invoertarieven heeft gedreigd tegen Europese landen die militairen sturen naar Groenland (onderdeel van Denemarken). De bijeenkomst moet snel duidelijkheid en een gezamenlijke reactie opleveren op een bedreiging die veel Europeanen als een directe aanval op soevereiniteit en grensoverschrijdend gedrag van een NAVO-partner zien.
Al ruim een jaar reageert EU‑zijde vaak afwachtend op provocaties van Washington. Eerdere Amerikaanse dreigementen met tarieven leidden wel tot retorische verontwaardiging en voorbereidingen van tegenmaatregelen in Brussel, maar uiteindelijk gaven lidstaten geen groen licht voor striktere stappen. In plaats daarvan werd een akkoord bereikt waarbij de Verenigde Staten hun tarieven beperkten tot 15 procent en de EU in ruil toezegde tarieven op Amerikaanse industriële goederen terug te brengen. Die zachte koers — ingegeven door de angst om Trump te irriteren en daarmee de Amerikaanse steun aan Oekraïne te verliezen — heeft Europese leiders terughoudend gemaakt.
Die strategie toont nu haar grenzen. Europese woede over de dreiging richting Groenland groeide snel, fractieleiders en regeringshoofden spreken openlijk van een onaanvaardbare stap. President van de Europese Raad Antonio Costa riep het spoedberaad bijeen; men verkiest een fysieke bijeenkomst in Brussel boven videoconferentie, wat de ernst van de situatie onderstreept. Tegelijk willen veel landen diplomatie een laatste kans geven: deze week vinden intensieve gesprekken plaats in Davos tussen Europese en Amerikaanse politici, en er wordt geprobeerd invloed uit te oefenen op Amerikaanse parlementsleden die mogelijk Tariefplannen van Trump kunnen blokkeren.
Toch is een grootscheepse Europese tegenoffensief — de zogenoemde ‘bazooka’ met uitgebreide sancties en tegenheffingen — onwaarschijnlijk. Veel regeringen vrezen escalatie en blijven voorzichtig. Dat heeft te maken met structurele afhankelijkheden: op veiligheidsgebied is EU‑steun voor Oekraïne onmiskenbaar afhankelijk van de VS, en economisch blijft Europa kwetsbaar. Voorbeelden zijn de sterke positie van Amerikaanse leveranciers op de LNG‑markt en de dominantie van Amerikaanse techbedrijven, waardoor Europese alternatieven voor cloudopslag en databeheer nog niet levensvatbaar zijn.
De situatie legt een fundamenteel dilemma bloot: hopen dat Amerikaanse politiek verandert is geen strategie; tegelijk kost het tijd om Europese strategische autonomie op te bouwen. Critici wijzen erop dat die voorbereiding te traag verliep, ondanks waarschuwingen van Europese leiders in eerdere jaren. Het spoedberaad in Brussel moet nu bepalen of Europa vooral blijft inzetten op diplomatie en geleidelijke versterking van zelfstandigheid, of dat het eindelijk kiest voor harde maatregelen met alle risico’s van dien.