Mythe rond 'Bourgondisch' Limburg doorgeprikt: 'Het was een slimme pr-stunt'

In dit artikel:

„Bourgondisch” als synoniem voor goed eten en leven blijkt vooral een modern imago, niet een diepe middeleeuwse erfenis van de Bourgondiërs in Limburg. Conservator Remco Bekkers van het Limburgs Museum in Venlo, die de tentoonstelling Bourgondiërs in Limburg samenstelde, zegt: „We hebben de Bourgondiërs te veel geromantiseerd.” De expositie loopt tot 1 februari 2026.

Historisch klopt het wel dat Filips de Goede (1396–1467) hield van spektakel en omvangrijke banketten — het beroemde fazantenbanket van 1454 in Rijsel is een voorbeeld — maar veel van zijn feesten waren politieke propagandamiddelen, gericht op het mobiliseren van ridders voor een nooit uitgevoerde kruistocht. Filips’ oprichting van de Orde van het Gulden Vlies tijdens zijn huwelijksfeest was een slimme machtszet; het gezag van die orde bestaat nog en draagt Prinses Beatrix sinds 1985. De tentoonstelling toont onder meer haar gouden vliesketting.

Tegelijk waren de Bourgondische jaren in het Maasgebied kort en vaak gewelddadig: Karel de Stoute verbrandde Luik en maakte zich onpopulair; zijn dood bij Nancy (1477) beëindigde die directe invloed. Zijn dochter Maria sloot in 1477 het Groot Privilege om gewesten meer autonomie te geven, en via haar huwelijk met Maximiliaan viel Bourgondië daarna onder de Habsburgers, die de zuidelijke Nederlanden eeuwenlang sterker bepaalden.

De huidige ‘Bourgondische’ reputatie van Limburg is grotendeels een commercieel construct uit de jaren ’70, ontdekte onderzoekster Meike van der Greft; het woord in culinaire betekenis kwam pas in 1984 in de Dikke Van Dale. Kortom: de romantiek is jonger dan men denkt.